Poniedziałek - Niedziela, od 8:00 do 21:00
ul. Miła 3, 05-200 Wołomin, 3 piętro
501 775 717Wy┼Ťlij zapytanieUm├│w wizyt─Ö
Strona głównaBlogTerapia poznawczo-behawioralna (CBT)

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

Kategorie:
DorosłyDzieckoPsycholog

Metody terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) zosta┼éy opracowane i przebadane dla wi─Ökszo┼Ťci zaburze┼ä psychicznych. Z wyboru s─ů stosowane w wielu chorobach. Terapia poznawczo-behawioralna zak┼éada, ┼╝e ÔÇőÔÇőprocesy poznawcze stanowi─ů centralny i przyczynowy czynnik rozwoju i utrzymania zaburze┼ä psychicznych. Natomiast zmiana w zachowaniu jest tym, co poprawi ┼╝ycie pacjenta. W tym momencie rozpoczyna si─Ö psychoterapia CBT.

Spis tre┼Ťci:

Czym jest terapia poznawcza?

Psychologia behawioralna – co to jest?

Terapia behawioralna

CBT – co to jest?

Jakie s─ů podstawowe zasady terapii poznawczo-behawioralnej?

Co odr├│┼╝nia CBT od innych form terapii?

Kiedy psychoterapia poznawczo-behawioralna jest pomocna?

Kiedy zgłosić się do psychoterapeuty CBT?

Jak wygl─ůda terapia poznawczo-behawioralna?

 

Czym jest terapia poznawcza?

terapia poznawczo behawioralna

Termin ÔÇ×poznawczyÔÇŁ pochodzi od ┼éaci┼äskiego „cognoscere” i oznacza „rozpoznawa─ç”. W terapii poznawczej chodzi o to, aby jasno okre┼Ťli─ç swoje my┼Ťli, postawy i oczekiwania. Celem jest zidentyfikowanie, a nast─Öpnie zmiana fa┼észywych i obci─ů┼╝aj─ůcych przekona┼ä. Cz─Östo nie tylko same rzeczy i sytuacje powoduj─ů problemy, ale tak┼╝e zbyt du┼╝e znaczenie ma przywi─ůzywanie si─Ö do pewnych utartych schemat├│w.

Stresuj─ůcy wzorzec my┼Ťlowy to na przyk┼éad natychmiastowe wyci─ůganie negatywnych wniosk├│w, uog├│lnianie ich i stosowanie w podobnych sytuacjach. Innym niepokoj─ůcym b┼é─Ödem jest my┼Ťlenie katastrofizuj─ůce. Gdy dzieje si─Ö co┼Ť niepokoj─ůcego i pojawia si─Ö nadmierne zaniepokojenie nadchodz─ůc─ů katastrof─ů. Takie wzorce my┼Ťlowe czasami przeradzaj─ů si─Ö w „samospe┼éniaj─ůc─ů si─Ö przepowiedni─Ö” i utrudniaj─ů ┼╝ycie osobom dotkni─Ötym chorob─ů. Na przyk┼éad, je┼Ťli uwa┼╝asz, ┼╝e inni ludzie s─ů nastawieni przeciwko Tobie, zachowujesz si─Ö negatywnie. Tym samym sprawiasz, ┼╝e ÔÇőÔÇőinni staj─ů si─Ö dla Ciebie mniej przyja┼║ni.

Psychologia behawioralna ÔÇô co to jest?

Na drugim ko┼äcu poznania stoi psychologia behawioralna, kt├│ra zajmuje si─Ö opisem, wyja┼Ťnieniem i przewidywaniem ludzkich zachowa┼ä. Celem jest wykorzystanie zaobserwowanego zachowania do wyci─ůgni─Öcia wniosk├│w na temat stanu psychicznego cz┼éowieka. Psychologia behawioralna interesuje si─Ö wszystkim, co mo┼╝na zaobserwowa─ç, na przyk┼éad mimik─ů i gestami. Szczeg├│ln─ů rol─Ö odgrywa tutaj analiza rozm├│w i dzia┼éa┼ä pacjenta.

Terapia behawioralna

Terapia behawioralna zak┼éada, ┼╝e na ludzkie zachowanie ca┼ékowicie wp┼éywa ┼Ťrodowisko. Wykorzystano tu za┼éo┼╝enie systemu bodziec-odpowied┼║. Oznacza to, ┼╝e zachowanie wynika z procesu uczenia si─Ö. Pewien bodziec wywo┼éuje u ludzi reakcj─Ö psychologiczn─ů. Zwi─ůzek mi─Ödzy bod┼║cem a reakcj─ů jest przechowywany i mo┼╝e by─ç zapami─Ötany. To wyja┼Ťnia, dlaczego na przyk┼éad sam widok strzykawki mo┼╝e wywo┼éa─ç strach przed zastrzykiem (bo wcze┼Ťniej by┼é bolesny). Dlatego behawiory┼Ťci przywi─ůzuj─ů du┼╝─ů wag─Ö do modelu uczenia si─Ö (tak┼╝e na b┼é─Ödach).

CBT ÔÇô co to jest?

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to podej┼Ťcie, kt├│re opiera si─Ö na za┼éo┼╝eniu, ┼╝e to, jak my┼Ťlisz, wp┼éywa na to, jak si─Ö czujesz, a utrzymuj─ůce si─Ö negatywne wzorce my┼Ťlenia prowadz─ů do depresji i poczucia bezradno┼Ťci. Terapia ta ma na celu przerwanie tego negatywnego cyklu, inn─ů ocen─Ö rzeczy i opracowanie nowych sposob├│w dzia┼éania.

Nie chodzi tylko o „pozytywne” my┼Ťlenie lub bagatelizowanie prawdziwych trudno┼Ťci ┼╝yciowych. Chodzi o rozpoznawanie i zmian─Ö w┼éasnych negatywnych lub nierealistycznych wzorc├│w my┼Ťlowych. Celem jest dostrzeganie r├│┼╝nicy mi─Ödzy nieuniknionymi wyzwaniami ┼╝ycia a presj─ů i l─Ökami, kt├│re wynikaj─ů z Twoich w┼éasnych negatywnych schemat├│w my┼Ťlenia.

Jakie s─ů podstawowe zasady terapii poznawczo-behawioralnej?

terapia behawioralna

Podczas terapii CBT nauczysz si─Ö rozpoznawa─ç i zmienia─ç niew┼éa┼Ťciwe wzorce my┼Ťlowe. Celem jest nie tylko odmienne my┼Ťlenie, ale tak┼╝e, przy pomocy terapeuty, wprowadzanie realnych zmian w swoim codziennym ┼╝yciu.

Psychoterapia poznawczo-behawioralna:

  • opiera si─Ö na psychologii empirycznej,
  • jest skoncentrowana na problemie identyfikowanym wsp├│lnie przez Ciebie i terapeut─Ö,
  • zaczyna si─Ö od predysponowania, wyzwalania i utrzymywania stan├│w problemowych,
  • jest zorientowana na cel i dzia┼éanie,
  • nie ogranicza si─Ö do otoczenia terapeutycznego,
  • jest przejrzysta,
  • powinna s┼éu┼╝y─ç jako „pomoc w samopomocy”,
  • d─ů┼╝y do dalszego rozwoju i poprawy ┼╝ycia pacjenta w przysz┼éo┼Ťci,
  • sprawia, ┼╝e strategie rozwi─ůza┼ä s─ů opracowywane wsp├│lnie,
  • skupia si─Ö na tera┼║niejszo┼Ťci.

Co odr├│┼╝nia CBT od innych form terapii?

Terapia poznawczo-behawioralna jest zorientowana na problem. Chodzi o prac─Ö nad konkretnymi bie┼╝─ůcymi kwestiami i znajdowanie dla nich rozwi─ůza┼ä. W przeciwie┼ästwie do psychoanalizy, na przyk┼éad, niewiele zajmuje si─Ö przesz┼éo┼Ťci─ů. Celem CBT jest raczej rozwi─ůzywanie problem├│w tu i teraz. Nacisk k┼éadziony jest na to, aby pacjent by┼é w stanie jak najszybciej poradzi─ç sobie z codziennym ┼╝yciem bez pomocy terapeutycznej.

Nie oznacza to, ┼╝e wp┼éyw przesz┼éych wydarze┼ä nie ma znaczenia. Jednak przede wszystkim chodzi o rozpoznanie i zmian─Ö obecnie stresuj─ůcych wzorc├│w my┼Ťlowych i zachowa┼ä. Praktyczne ─çwiczenia w terapii poznawczo-behawioralnej s─ů istotn─ů cz─Ö┼Ťci─ů terapii poznawczo-behawioralnej. Pomagaj─ů osi─ůgn─ů─ç uzgodnione cele. Ich zakres jest omawiany i uzgadniany mi─Ödzy terapeut─ů a klientem.

Kiedy psychoterapia poznawczo-behawioralna jest pomocna?

Terapia poznawczo-behawioralna jest stosowana w wielu chorobach psychicznych. Poni┼╝ej zosta┼éy wymienione niekt├│re zaburzenia, w kt├│rych leczenie CBT mo┼╝e osi─ůgn─ů─ç sukces.

Zaburzenia lękowe (ataki paniki, agorafobia, fobia społeczna, fobie specyficzne, zaburzenia lękowe uogólnione)

Na pocz─ůtku terapii poznawczo-behawioralnej np. w przypadku zaburze┼ä l─Ökowych, prowadzona jest psychoedukacja, kt├│ra ma na celu lepsze kontrolowanie l─Öku. Przeprowadzane s─ů r├│wnie┼╝ ─çwiczenia z ekspozycj─ů na bodziec, aby m├│c zdoby─ç nowe do┼Ťwiadczenia radzenia sobie ze strachem w ramach terapii. Wed┼éug analiz terapia poznawczo-behawioralna w d┼éu┼╝szej perspektywie jest najbardziej skuteczna w por├│wnaniu z innymi metodami leczenia uog├│lnionego zaburzenia l─Ökowego.

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

Terapia poznawczo-behawioralna w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych koncentruje si─Ö na identyfikacji osobistych stresor├│w. Powinny one zosta─ç rozpoznane i zredukowane, aby nast─Öpnie nauczy─ç si─Ö nowych wzorc├│w zachowa┼ä. CBT obni┼╝a cz─Östo┼Ť─ç nawrot├│w epizod├│w choroby, pomaga z┼éagodzi─ç ostre objawy i zapewnia zdrowe strategie radzenia sobie.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne

Stopniowa ekspozycja ma kluczowe znaczenie dla terapii poznawczo-behawioralnej zaburze┼ä obsesyjno-kompulsywnych. Ponadto prowadzona jest psychoedukacja, wypracowywane s─ů ograniczenia jako┼Ťci ┼╝ycia wynikaj─ůce z przymus├│w oraz budowana jest motywacja do zmiany.

Depresja

Pierwotnie w leczeniu tej choroby by┼éa stosowana g┼é├│wnie terapia poznawcza. To w niej przyjmuje si─Ö, ┼╝e dominuj─ůce negatywne my┼Ťlenie odgrywa kluczow─ů rol─Ö w istnieniu depresji. W po┼é─ůczeniu z podej┼Ťciem behawioralnym zak┼éada, ┼╝e g┼é├│wnym celem jest wspieranie pacjent├│w w identyfikowaniu i zmienianiu negatywnych my┼Ťli, kt├│re pozytywnie wp┼éyn─ů na codzienne czynno┼Ťci i funkcjonowanie.

Zaburzenia od┼╝ywiania

Anoreksja i bulimia mog─ů by─ç skutecznie leczone za pomoc─ů terapii poznawczo-behawioralnej. Elementy terapii obejmuj─ů samokontrol─Ö, planowanie posi┼ék├│w, analiz─Ö zachowa┼ä problemowych, kontrol─Ö wyzwalaczy i reakcji, zarz─ůdzanie kryzysowe, ─çwiczenia fizyczne, restrukturyzacj─Ö poznawcz─ů i wiele innych.

Schizofrenia

Celem terapii poznawczo-behawioralnej schizofrenii jest zmniejszenie i z┼éagodzenie objaw├│w psychotycznych oraz wspieranie aktywno┼Ťci spo┼éecznej i zawodowej. Odbywa si─Ö to poprzez strategie radzenia sobie, zach─Öt─Ö, rozpoznawanie objaw├│w psychotycznych i zakaz├│w oraz ocen─Ö codziennego funkcjonowania.

Zaburzenia osobowo┼Ťci

W przypadkach zaburzenia osobowo┼Ťci CBT ma naprawi─ç interakcje z innymi lud┼║mi poprzez popraw─Ö do┼Ťwiadczenia i zachowania. Nie ma zmiany w osobowo┼Ťci pacjenta, ale s─ů dostrzegalne r├│┼╝nice w jego codziennym funkcjonowaniu.

Ból przewlekły

Istnieje specyficzne poznawczo-behawioralno-terapeutyczne podej┼Ťcie do leczenia os├│b z przewlek┼éym b├│lem. Bierze si─Ö pod uwag─Ö zachowanie zwi─ůzane z b├│lem i jego odczuwaniem przez jednostk─Ö. Celem terapii jest opanowanie dolegliwo┼Ťci b├│lowych, a nie ich zmniejszenie. Popraw─Ö jako┼Ťci ┼╝ycia mo┼╝na osi─ůgn─ů─ç za pomoc─ů r├│┼╝nych strategii.

Kiedy zgłosić się do psychoterapeuty CBT?

terapia cbt

Je┼Ťli cierpisz na problemy psychologiczne, kt├│re tak bardzo wp┼éywaj─ů na Twoje zachowanie, ┼╝e cz─Östo ju┼╝ sam siebie nie rozumiesz, terapia poznawczo-behawioralna jest odpowiednia dla Ciebie. Pomo┼╝e Ci uporz─ůdkowa─ç Twoje my┼Ťli i uczucia, a w konsekwencji skorygowa─ç Twoje zachowanie.

Zdecydowanie CBT pomaga w nast─Öpuj─ůcych problemach:

  • depresja,
  • zaburzenia l─Ökowe,
  • fobie,
  • niska samoocena,
  • perfekcjonizm,
  • problemy ze stresem i przystosowaniem si─Ö do nowej sytuacji (np. utrata pracy, narodziny dziecka),
  • radzenie sobie z przewlek┼éym fizycznym problemem zdrowotnym (np. przewlek┼éy b├│l, zesp├│┼é przewlek┼éego zm─Öczenia),
  • zaburzenie obsesyjno-kompulsywne,
  • psychozy,
  • zaburzenie dysmorfii cia┼éa,
  • zaburzenia osobowo┼Ťci,
  • zaburzenia od┼╝ywiania,
  • problemy z agresj─ů.

Jak wygl─ůda terapia poznawczo-behawioralna?

Na pocz─ůtku terapii sesje odbywaj─ů si─Ö zwykle dwa razy w tygodniu, a w miar─Ö post─Öp├│w rzadziej. Czas trwania ca┼éego leczenia zale┼╝y od cech psychologicznych i osobistych wzorc├│w zachowa┼ä pacjenta. Terapi─Ö mo┼╝na zako┼äczy─ç po 20-40 godzinach lub kontynuowa─ç przez kilka miesi─Öcy. Wielu chorych cz─Östo pozostaje na leczeniu przez rok lub d┼éu┼╝ej.

Celem psychoterapii jest odzyskanie kontroli nad w┼éasnym ┼╝yciem. Pacjent poznaje r├│┼╝ne techniki terapii poznawczo-behawioralnej, u┼Ťwiadamia sobie w┼éasne zachowania i wzorce my┼Ťlowe oraz aktywnie nad nimi pracuje. Dowiaduje si─Ö, w jakich sytuacjach pojawia si─Ö na przyk┼éad stres poznawczy lub negatywne przekonania i jak wp┼éywaj─ů one na jego uczucia. Wsp├│lnie z terapeut─ů wypracowywany jest odpowiedni obraz siebie i sytuacji, tak aby uczucia czy my┼Ťli by┼éy mniej obci─ů┼╝aj─ůce dla dzia┼éa┼ä pacjenta.

W poradni psychologicznej Spok├│j w G┼éowie realizujemy sesje terapeutyczne w nurcie poznawczo-behawioralnym. Mo┼╝esz skorzysta─ç z pomocy certyfikowanych specjalist├│w, kt├│rzy maj─ů bogate do┼Ťwiadczenie w prowadzeniu tej terapii u pacjent├│w z r├│┼╝nymi zaburzeniami i problemami.

Je┼Ťli wi─Öc chcesz odzyska─ç kontrol─Ö nad swoimi uczuciami, my┼Ťlami i zachowaniem, nie wahaj si─Ö i ju┼╝ dzi┼Ť um├│w si─Ö na spotkanie z psychoterapeut─ů CBT. Gwarantujemy, ┼╝e pomoc naszych terapeut├│w odmieni Twoje ┼╝ycie i da szans─Ö na lepsz─ů przysz┼éo┼Ť─ç.

 

Chcesz by─ç na bie┼╝─ůco z naszymi artyku┼éami psychologicznymi?
Polub nas na Facebook
Udost─Öpnij wpis na Facebooku, aby pom├│c innym osobom!