Blog

Monika Chrapi艅ska-Krupa - Artyku艂y

depresji objawy

Depresja – co to? Rodzaje depresji, objawy depresji

Depresja to rodzaj zaburzenia, kt贸re wi膮偶e si臋 z odczuwaniem rozpaczy, pustki, smutku o d艂ugotrwa艂ym i intensywnym nat臋偶eniu. Ten stan do艂ka psychicznego trudno jednoznacznie zdefiniowa膰, bo w zale偶no艣ci od cz艂owieka i sytuacji, kt贸ra go wywo艂a艂a, depresja mo偶e przyjmowa膰 r贸偶ne oblicza. Poznaj definicj臋 choroby, jej objawy i rodzaje. Dowiedz si臋, jak zdiagnozowa膰 depresj臋, a tak偶e, co zrobi膰, aby odzyska膰 utracon膮 rado艣膰 偶ycia.

Spis tre艣ci:

Czym jest depresja?

Jakie s膮 objawy depresji?

Rodzaje depresji.

Depresja ze wzgl臋du na nat臋偶enie.

Depresja u nastolatk贸w.

Depresja u m臋偶czyzn.

Depresja u kobiet.

Depresja jak pom贸c? – Diagnozowanie i leczenie depresji.

Czym jest depresja?

Depresja to utrzymuj膮cy si臋 stan smutku, kt贸ry nie zawsze wywo艂any jest konkretn膮 sytuacj膮. Od 鈥瀗ormalnych鈥 stan贸w przygn臋bienia spowodowanych gorszym dniem, zm臋czeniem, problemami finansowymi, zawodowymi czy rodzinnymi, odr贸偶nia go to, 偶e trwa d艂u偶ej, a jego odczuwanie jest bardziej intensywne. Czy zagra偶a cz艂owiekowi? Tak! G艂贸wnie dlatego, 偶e bywa bagatelizowany i mylony z do艂kami nastroju, kt贸re dotykaj膮 ka偶dego, lecz stosunkowo szybko mijaj膮.

W normalnych warunkach cz艂owiek jest w stanie poradzi膰 sobie ze swoimi niepowodzeniami czy gorsz膮 form膮, umie rozwi膮za膰 problem, wychodzi z niepowodzenia silniejszy i bogatszy o nowe do艣wiadczenia. Osoby z depresj膮 nie maj膮 szans tego do艣wiadczy膰, bo czuj膮 si臋 apatyczne, nie maj膮 energii ani motywacji do dzia艂ania, nie widz膮 przed sob膮 celu, sensu ani nadziei.

To bardzo negatywny stan 鈥 depresja mo偶e prowadzi膰 do utrzymuj膮cej si臋 bezsenno艣ci, wywo艂ywa膰 objawy somatyczne, a nawet my艣li samob贸jcze, kt贸re nierzadko zamieniaj膮 si臋 w czyny.

Jakie s膮 objawy depresji?

Objawy depresji mo偶na 艂atwo przeoczy膰 w pocz膮tkowym etapie choroby. Zw艂aszcza, 偶e ludzie mog膮 r贸偶nie odczuwa膰 ten stan. Niekt贸rym towarzyszy bezsenno艣膰, podczas gdy inni najch臋tniej nie wychodziliby z 艂贸偶ka. Podczas gdy pierwsza grupa zmaga si臋 z brakiem apetytu, druga odczuwa niekontrolowane 艂aknienie. Czasem apatia, ci膮g艂e zm臋czenie czy potrzeba snu to nie wynik depresji, lecz braku witamin, minera艂贸w, d艂ugotrwa艂a ekspozycja na stres lub choroba o pod艂o偶u fizycznym. Dlatego, zanim zostanie postawiona diagnoza o depresji, trzeba wykluczy膰 inne zaburzenia.

Osoby, kt贸re cierpi膮 z powodu depresji, najcz臋艣ciej zg艂aszaj膮 niepokoj膮ce zmiany w swoim zachowaniu czy odczuwaniu, takie jak:

  • brak pewno艣ci siebie i niskie poczucie w艂asnej warto艣ci,
  • zaburzenia koncentracji, problemy z pami臋ci膮,
  • my艣li samob贸jcze, samookaleczanie si臋,
  • apatia, kt贸ra utrzymuje si臋 bez wzgl臋du na pogod臋, dzie艅 tygodnia, nawa艂 obowi膮zk贸w domowych i zawodowych,
  • utrata zainteresowania hobby, prac膮, rodzin膮,
  • unikanie towarzystwa innych os贸b 鈥 rodziny i przyjaci贸艂.

Wszelkie niepokoj膮ce zmiany w zachowaniu w艂asnym lub bliskiej osoby, warto skonsultowa膰 ze specjalist膮. Nie nale偶y ich bagatelizowa膰 i t艂umaczy膰 鈥 zw艂aszcza, gdy utrzymuj膮 si臋 przez d艂u偶szy czas i wywo艂uj膮 negatywne skutki. Wizyta u psychologa jest wa偶na r贸wnie偶 z tego wzgl臋du, 偶e pozwoli ustali膰, z jakim konkretnie rodzajem depresji masz do czynienia. To wa偶ne, aby znale藕膰 przyczyn臋, a nast臋pnie wdro偶y膰 skuteczne leczenie ukierunkowane na dany problem i potrzeby pacjenta.

Rodzaje depresji

Depresja mo偶e przybiera膰 r贸偶ne formy i dlatego przyj臋艂o si臋 stosowanie podzia艂贸w. Dotycz膮 one rodzaj贸w depresji z uwzgl臋dnieniem:

  • chor贸b 鈥 depresja nawracaj膮ca lub jednorazowa (trwaj膮ca oko艂o dw贸ch tygodni) mo偶e towarzyszy膰 chorobie jedno- lub dwubiegunowej. Depresja w tej drugiej formie wyst臋puje rzadziej, naprzemiennie z okresami manii,
  • tego, co j膮 wywo艂uje 鈥 czynniki biologiczne (wewn臋trzne) lub zewn臋trzne. Ponadto depresja mo偶e by膰 uwarunkowana genetycznie (cz艂owiek ma predyspozycje do dziedziczenia),
  • specyficznych okoliczno艣ci, kt贸re towarzysz膮 pojawianiu si臋 depresji 鈥 cz臋sto choroba jest wywo艂ana konkretnym prze偶yciem. Tutaj nale偶y wspomnie膰 o depresji poporodowej czy depresji po rozstaniu z partnerem.
depresja po rozstaniu

Jak widzisz, nie ma jednego, konkretnego 藕r贸d艂a depresji. Choroba pojawia si臋 w wyniku zgromadzonych do艣wiadcze艅, trudnych prze偶y膰 czy towarzyszy innej chorobie (albo jest jej efektem. Cz臋sto na depresj臋 zapadaj膮 osoby walcz膮ce z nowotworami, a nawet ich bliscy).

Wraz z tym, jak depresja przesta艂a by膰 traktowana jako 鈥瀢ymys艂鈥 czy 鈥瀎anaberia鈥 rozpocz臋to prace nad chorob膮. Pozwoli艂o to zrozumie膰 wiele rz膮dz膮cych ni膮 mechanizm贸w, ustali膰 przyczyny i rodzaje zaburzenia. Ameryka艅skie Towarzystwo Psychologiczne opracowa艂o klasyfikacj臋 diagnostyczn膮. To og贸lnie przyj臋ty na 艣wiecie wykaz podtyp贸w depresji.

  • Depresja sezonowa 鈥 pojawia si臋 g艂贸wnie jesieni膮 i zim膮, kiedy zmniejsza si臋 liczba s艂onecznych dni, szybciej zapada zmrok, a ludzie czuj膮 si臋 pozbawieni energii, ospali i zm臋czeni.
  • Depresja poporodowa 鈥 dotyka m艂odych matek po porodzie. Wi臋kszo艣膰 kobiet odczuwa wtedy du偶e wahania nastroj贸w, staj膮 si臋 p艂aczliwe, dra偶liwe i niespokojne. Stan ten zazwyczaj mija, a samopoczucie stabilizuje si臋 po oko艂o 2 tygodniach. O depresji poporodowej m贸wimy, gdy baby blues trwa d艂u偶ej, nie s艂abnie, a wr臋cz przybiera na intensywno艣ci.
  • Depresja melancholiczna 鈥 gorszy nastr贸j rano, wczesne pobudki, poczucie winy, chudni臋cie, og贸lne z艂e samopoczucie.
  • Depresja psychotyczna, w kt贸rej chory zmaga si臋 z urojeniami i omamami,
  • Depresja atypowa 鈥 zm臋czenie przychodzi wieczorem, chory jest apatyczny, senny, ma zwi臋kszone 艂aknienie.
  • Depresja nawracaj膮ca 鈥 trwa stosunkowo kr贸tko, ale wraca w regularnych odst臋pach czasu, np. raz w miesi膮cu.
  • Depresja przewlek艂a 鈥 trwa d艂u偶ej ni偶 dwa lata, wi膮偶e si臋 z apati膮, brakiem energii, zm臋czeniem, odsuni臋ciem od innych ludzi, rezygnacj膮 z przyjemno艣ci, hobby.
  • Depresja po stracie kogo艣 bliskiego, trwaj膮ca przez okres 偶a艂oby i d艂u偶ej.
  • Depresja os贸b starszych 鈥 dotyka g艂贸wnie senior贸w, wi膮偶e si臋 z wyst臋powaniem chor贸b ot臋piennych, demencji, Alzheimera, poczuciem samotno艣ci i utracon膮 samodzielno艣ci膮.
  • Depresja maskowana 鈥 trudno ustali膰, 偶e przyczyn膮 zaburzenia jest depresja. Bardziej od niej widoczne s膮 inne choroby, jad艂owstr臋t, zaburzenia obsesyjne i kompulsywne czy alkoholizm.

Depresja mo偶e przybra膰 r贸偶ne, czasem nieoczywiste formy. Bywa zwi膮zana z chorob膮 neurologiczn膮, a niekt贸re objawy mo偶na pomyli膰 ze zwyk艂ym zm臋czeniem, smutkiem, kt贸ry przemija czy niedoborem witamin lub minera艂贸w. Jednak nie warto bagatelizowa膰 choroby nawet na pierwszym etapie, poniewa偶 im wcze艣niej rozpocz臋te leczenie, tym wi臋ksza szansa na to, 偶e sko艅czy si臋 ono sukcesem.

Depresja ze wzgl臋du na nat臋偶enie

Depresja nie od razu objawia si臋 w spos贸b silny i dynamiczny. Znacznie cz臋艣ciej daje subtelne, czasem trudne do wychwycenia symptomy. Ze wzgl臋du na to, 偶e stopniowo ulegaj膮 one eskalacji, podzia艂 mo偶na te偶 przeprowadzi膰 w oparciu o to, jakie s膮 objawy depresji i jak intensywnie przebiegaj膮 poszczeg贸lne jej etapy.

  1. Etap pierwszy 鈥 depresja lekka 鈥 nastr贸j chorego jest obni偶ony przez wi臋kszo艣膰 czasu, towarzyszy mu uczucie zm臋czenia, zniech臋cenia oraz apatii. Nie wynikaj膮 one z konkretnej sytuacji, ale pojawia si臋 cz臋sto i utrzymuje si臋 przez pewien czas. Na tym etapie mo偶e te偶 pojawi膰 si臋 depresja maskowana, czyli stan, kt贸remu towarzysz膮 tak偶e objawy psychosomatyczne, np. odczuwanie b贸lu w r贸偶nych cz臋艣ciach cia艂a.
  2. Etap drugi 鈥 depresja umiarkowana 鈥 tutaj ju偶 z艂y nastr贸j towarzyszy cz艂owiekowi przez ca艂y czas. Chory nie odczuwa rado艣ci z 偶ycia, oboj臋tnieje na to, co do tej pory by艂o dla niego wa偶ne (hobby, praca, rodzina). Gorzej funkcjonuje w spo艂ecze艅stwie, wi臋c woli si臋 separowa膰 od innych ludzi, szuka samotno艣ci.
  3. Etap trzeci 鈥 depresja silna 鈥 przez utrzymuj膮ce si臋 zoboj臋tnienie, zm臋czenie i apatie, chory nie jest w stanie normalnie funkcjonowa膰 ani wykonywa膰 codziennych podstawowych czynno艣ci. Do tego nierzadko dochodz膮 urojenia, zahamowania ruchowe, podejrzliwo艣膰 wobec innych, wyszukiwanie chor贸b, a nawet my艣li i pr贸by samob贸jcze.

O ile przeoczenie etapu drugiego czy trzeciego jest niemo偶liwe, o tyle cz臋sto ignorowany jest etap pierwszy. Nawet d艂u偶sze przygn臋bienie mo偶na pr贸bowa膰 wyt艂umaczy膰 przed samym sob膮 i przed innymi, dlatego nic dziwnego, 偶e chory unika konfrontacji z rzeczywisto艣ci膮. Tutaj warto, aby czujno艣膰 zachowa艂y osoby z najbli偶szego otoczenia 鈥 rodzina i przyjaciele mog膮 pocz膮tkowo nie zauwa偶y膰 depresji maskowanej, ale nie powinny pozosta膰 oboj臋tne na dziwne, niewyt艂umaczalne zmiany w zachowaniu swojego przyjaciela czy partnera. 

Zobacz r贸wnie偶: Jak pom贸c osobie z depresj膮?

Depresja u nastolatk贸w

depresja u nastolatk贸w

Trzeba wiedzie膰, 偶e choroba dotyka osoby bez wzgl臋du na wiek. Niestety w ostatnim czasie daje si臋 zauwa偶y膰 rosn膮c膮 liczb臋 zachorowa艅 na depresj臋 u nastolatk贸w. To alarmuj膮ce dane, kt贸re wymagaj膮 g艂臋bszej analizy, a w pierwszej kolejno艣ci wi臋kszej czujno艣ci ze strony rodzic贸w i pedagog贸w szkolnych.

Depresja u nastolatk贸w bardzo cz臋sto bywa mylona z burz膮 hormon贸w lub innymi zmianami, kt贸re zachodz膮 w ciele i umy艣le m艂odego cz艂owieka na etapie dojrzewania. To trudny okres wi膮偶膮cy si臋 ze strze偶eniem swojej prywatno艣ci, zamkni臋ciem w sobie i poszukiwaniem wsparcia oraz przyja藕ni w艣r贸d r贸wie艣nik贸w, cz臋sto kosztem pogorszenia kontakt贸w z rodzicami. Nie zawsze udaje si臋 opiekunom ustali膰, 偶e zmienny nastr贸j syna lub c贸rki to nie efekt buntu, a objaw depresji.

Je偶eli chodzi o symptomy, to s膮 one bardzo zbli偶one do tych, kt贸re wymienili艣my wy偶ej. M艂ody cz艂owiek traci entuzjazm, zainteresowanie otaczaj膮cym go 艣wiatem, ma zaburzenia snu i apetytu, wpada w melancholijne nastroje, jest milcz膮cy, zm臋czony, nie umie si臋 skoncentrowa膰, ma problemy z pami臋ci膮. Do tego nierzadko dochodz膮 objawy psychosomatyczne, czyli b贸le g艂owy, brzucha, rozstr贸j uk艂adu pokarmowego czy omdlenia.

Leczenie depresji u nastolatk贸w zazwyczaj obejmuje psychoterapi臋, a czasem te偶 przyjmowanie 艣rodk贸w farmakologicznych o dzia艂aniu 艂agodz膮cym objawy i pomagaj膮cym w przetrwaniu trudnego czasu.

Depresja u m臋偶czyzn

Jak statystycznie wygl膮da depresja z rozr贸偶nieniem na p艂e膰? Okazuje si臋, 偶e cz臋stotliwo艣膰 chorowania jest ni偶sza u pan贸w, jednak depresja u m臋偶czyzn objawia si臋 inaczej i ma nieco inny przebieg. Jest te偶 trudniejsza do zdiagnozowania, co wynika z:

  • czynnik贸w kulturowych (wychowywanie w prze艣wiadczeniu, 偶e 鈥瀋h艂opaki nie p艂acz膮鈥, 偶e m臋偶czyzna ma by膰 silny i nie okazywa膰 s艂abo艣ci),
  • niech臋ci do okazywania s艂abo艣ci, przyznawania si臋 do problem贸w z obawy o to, jak zostan膮 odebrane i potraktowane.

Co do 鈥瀒nno艣ci鈥 objaw贸w oraz samego przebiegu choroby, to najcz臋艣ciej r贸偶nice wynikaj膮 z tego, w jaki spos贸b m臋偶czy藕ni reaguj膮. Zamiast zamkni臋cia w sobie, prze偶ywania smutku i pogr膮偶ania si臋 apatii, daj膮 wyraz swoim problemom przez wybuchy agresji, dra偶liwo艣膰 oraz z艂o艣膰. To sprawia, 偶e trudno zdiagnozowa膰 depresj臋 l臋kow膮, a raczej podejrzewa si臋 tak膮 osob臋 o nieumiej臋tno艣膰 panowania nad w艂asnymi emocjami.

M臋偶czy藕ni mog膮 zapada膰 na depresj臋 z takich samych przyczyn jak kobiety. Czasem towarzyszy im choroba dwubiegunowa, innym razem utrzymuj膮ce si臋 obni偶enie nastroju, to efekt zerwania, rozwodu czy niepowodze艅 zawodowych. Do najcz臋stszych powod贸w depresji zalicza si臋 obci膮偶enia genetyczne, czynniki psychologiczne oraz spo艂eczne i kulturowe. W przypadku pan贸w, kt贸rzy zazwyczaj maj膮 trudno艣ci, aby otworzy膰 si臋 i poszuka膰 pomocy, ucieczk膮 najcz臋艣ciej okazuj膮 si臋 u偶ywki, tj. narkotyki, hazard, alkohol. Cz臋艣ciej ni偶 u kobiet, w tej grupie dochodzi do pr贸b samob贸jczych.

depresja u m臋偶czyzn

U m臋偶czyzn popularnym schorzeniem jest depresja l臋kowa, a wi臋c stan, w kt贸rym gorszemu samopoczuciu towarzyszy te偶 strach i to, 偶e dopiero strac膮 prac臋 lub blisk膮 osob臋. Bardzo cz臋sto przyczyn膮 jest obawa przed samotno艣ci膮, kt贸r膮 mo偶na opisa膰 jako parali偶uj膮c膮, wr臋cz uniemo偶liwiaj膮c膮 normalne funkcjonowanie, nawi膮zywanie relacji czy wchodzenie w zwi膮zki. W ten spos贸b problem si臋 zap臋tla 鈥 m臋偶czyzna z depresj膮 staje si臋 samotny, bo sam do tego doprowadzi艂 poprzez unikanie kontakt贸w z innymi lud藕mi i odci臋cie si臋 od 艣wiata zewn臋trznego, odtr膮cenie cz艂onk贸w rodziny oraz przyjaci贸艂.

Depresja u kobiet

Depresja u kobiet zazwyczaj objawia si臋 obni偶eniem nastroju, apati膮, p艂aczliwo艣ci膮. Inne s膮 objawy, ale te偶 zachowanie osoby, u kt贸rej zaburzenia si臋 pojawi艂y. W przypadku kobiet zachorowania zdarzaj膮 si臋 nawet dwukrotnie cz臋艣ciej ni偶 u pan贸w. Du偶y odsetek chorych stanowi膮 panie cierpi膮ce na depresj臋 poporodow膮. Objawy to wzmo偶ona p艂aczliwo艣膰, niepok贸j, kt贸re s膮 zwi膮zane bezpo艣rednio z burz膮 hormonaln膮 towarzysz膮c膮 pojawieniu si臋 dziecka. Stan ten, cho膰 uchodzi za normalny, powinien jednak sko艅czy膰 si臋 po up艂ywie oko艂o 2 tygodni. Trzeba zareagowa膰, je艣li bliscy, osoby z otoczenia, zauwa偶膮, 偶e baby blues utrzymuje si臋 d艂u偶ej i utrudnia normalne funkcjonowanie w rodzinie.

depresja poporodowa

Depresja poporodowa to nie jedyny problem, z jakim mierz膮 si臋 kobiety. Cz臋sto choroba to efekt ogromnych oczekiwa艅 spo艂ecznych, konieczno艣膰 perfekcyjnego godzenia kilku r贸l w tym samym czasie, a tak偶e skutek bycia ofiar膮 przemocy fizycznej, psychicznej lub ekonomicznej. Zdarza si臋, 偶e depresja to 鈥瀍fekt uboczny鈥 przyjmowanych lek贸w antykoncepcyjnych lub lecz膮cych niep艂odno艣膰. Dlatego w diagnozowaniu choroby tak wa偶ne jest wielotorowe podej艣cie i rozpoznanie na kilku p艂aszczyznach. Tylko wtedy uda si臋 uzyska膰 przejrzysty obraz ca艂ej sytuacji.

Kobiety z natury s膮 bardziej ekspresyjne, otwarte na rozmow臋 i poszukiwanie pomocy. Nic dziwnego, 偶e szybciej otrzymuj膮 potrzebn膮 pomoc, bo nie boj膮 si臋 o ni膮 prosi膰 (cho膰 nie zawsze). U pa艅 okresy depresyjne bywaj膮 silnie zwi膮zane z okresami 偶ycia, w kt贸rych si臋 znajduj膮. St膮d depresja nastoletnia, depresja poporodowa czy ujawniaj膮ca si臋 w okresie menopauzy. Za wieloma spadkami nastroju stoj膮 bowiem zmiany hormonalne, kt贸re s膮 trudne do ujarzmienia bez lek贸w.

Depresja jak pom贸c? – Diagnozowanie i leczenie depresji

Depresja l臋kowa, maskowana, po rozstaniu lub po porodzie鈥 jest wiele rodzaj贸w zaburze艅, kt贸re r贸偶ni膮 si臋 w zale偶no艣ci od czynnika, kt贸ry je wywo艂a艂, wieku, p艂ci oraz osobistych uwarunkowa艅. Czasem to genetyka decyduje o tym, czy dana osoba b臋dzie sk艂onna do popadania w nastroje depresyjne utrzymuj膮ce si臋 albo nawracaj膮ce, a innym razem s膮 to czynniki spo艂eczne lub kulturowe. Nie nale偶y te偶 bagatelizowa膰 traumatycznych wydarze艅 z 偶ycia 鈥 czasem jest to rozw贸d, 艣mier膰 bliskiej osoby, bankructwo firmy, uczestnictwo w wypadku drogowym.

Bardzo wa偶ne w leczeniu depresji jest postawienie odpowiedniej diagnozy. W pierwszej kolejno艣ci trzeba wykluczy膰 choroby neurologiczne lub inne, kt贸re mog膮 wywo艂ywa膰 apati臋, zaburzenia pami臋ci i koncentracji, problemy ze snem, b贸le g艂owy czy brzucha, napady z艂o艣ci. Je偶eli pacjent jest zdrowy na ciele, mo偶e si臋 okaza膰, 偶e 藕r贸d艂o problemu kryje si臋 w jego psychice.

Objawy depresji z pocz膮tku bywaj膮 do艣膰 艂agodne i nie s膮 jednoznaczne. Nie powinno to jednak u艣pi膰 czujno艣ci danej osoby lub jej bliskich 鈥 rodziny i przyjaci贸艂. Wszelkie niepokoj膮ce zmiany w zachowaniu warto od razu konsultowa膰 i stawia膰 im czo艂a. Rozpoznanie depresji u nastolatk贸w, jak r贸wnie偶 u os贸b doros艂ych, a zw艂aszcza u mam w depresji poporodowej wymaga konsultacji ze specjalist膮. Psycholog na bazie opisanych objaw贸w, historii choroby oraz wywiadu z pacjentem jest w stanie ustali膰, co jest przyczyn膮 wyst臋powania zaburzenia, jaki jest jego rodzaj i wreszcie, jak膮 metod臋 leczenia terapeutycznego i/lub farmakologicznego wdro偶y膰, aby mu pom贸c.

Chcesz by膰 na bie偶膮co z naszymi artyku艂ami psychologicznymi?

Polub nas na Facebooku, a na pewno nic Ci臋 nie ominie!

Udost臋pnij wpis na Facebooku, aby pom贸c innym osobom!

fobii spo艂ecznej

Fobia spo艂eczna – objawy, leczenie

Fobia spo艂eczna to jeden z rodzaj贸w l臋ku, kt贸ry pojawia si臋 w konkretnych sytuacjach 偶yciowych lub przy spotkaniu niekt贸rych …

bulimia

Bulimia – jak pom贸c osobie z bulimi膮?

Bulimia, a w pe艂nym oryginalnym brzmieniu z j臋zyka 艂aci艅skiego bulimia nervosa to choroba o pod艂o偶u psychicznym. Zaburzenie …

alkoholu

Alkoholizm, uzale偶nienie od alkoholu – jak pom贸c alkoholikowi?

Uzale偶nienie od alkoholu jest jednym z najtrudniejszych temat贸w poruszanych podczas psychoterapii. Na艂贸g ten wp艂ywa …