Poniedziałek - Niedziela, od 8:00 do 21:00
ul. Miła 3, 05-200 Wołomin, 3 piętro
501 775 717Wy┼Ťlij zapytanieUm├│w wizyt─Ö
Strona głównaBlogChoroba dwubiegunowa

Choroba dwubiegunowa

Kategorie:
DepresjaDoros┼éyZwi─ůzki i relacje

Z poj─Öciem choroby dwubiegunowej spotykamy si─Ö do┼Ť─ç cz─Östo w kontek┼Ťcie prowadzenia rozm├│w i diagnozowania zaburze┼ä o pod┼éo┼╝u psychicznym. ChAD to psychoza maniakalno-depresyjna, nazywana te┼╝ cyklofreni─ů. Cho─ç u┼╝ywa si─Ö kilku okre┼Ťle┼ä, to dotycz─ů one tego samego ÔÇô zaburze┼ä nastroj├│w, z depresj─ů i mani─ů, kt├│re wyst─Öpuj─ů po sobie lub w epizodach mieszanych. Mi─Ödzy poszczeg├│lnymi etapami choroby dochodzi do remisji. Jak widzisz z opisu, choroba jest powa┼╝na, bo w znacznym stopniu wp┼éywa na jako┼Ť─ç ┼╝ycia chorego i os├│b z jego otoczenia, utrudniaj─ůc normalne funkcjonowanie w spo┼éecze┼ästwie.

Spis tre┼Ťci:

Dwubiegunowo┼Ť─ç – czym jest?

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny

ChAD (choroba dwubiegunowa) – objawy

Choroba dwubiegunowa – leczenie

Dwubiegunowo┼Ť─ç – czym jest?

Dwubiegunowo┼Ť─ç to potoczne, prostsze okre┼Ťlenie choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Odnosi si─Ö do os├│b, kt├│re cierpi─ů na zaburzenia nastroj├│w wyst─Öpuj─ůce w okre┼Ťlonych sekwencjach. Zazwyczaj nast─Öpuj─ů po sobie epizody depresji, manii/hipomanii oraz epizody mieszane. Czas ich trwania jest r├│┼╝ny, jednak pomi─Ödzy nimi dochodzi do remisji. To czas stosunkowo normalnego funkcjonowania, gdy wydaje si─Ö, ┼╝e chory ÔÇ×wr├│ci┼é do zdrowiaÔÇŁ. Niestety nie jest to prawd─ů, bo czasowy zanik lub mniejsze nat─Ö┼╝enie odczuwania symptom├│w nie oznacza wyzdrowienia. Do tego zazwyczaj potrzebna jest psychoterapia.

Choroba dwubiegunowa ma r├│┼╝ne podtypy, do kt├│rych zalicza si─Ö:

  • Choroba afektywna I, II, III stopnia,
  • P├│┼émania/hipomania,
  • Dwubiegunowo┼Ť─ç sezonowa,
  • Cyklotymia,
  • ┼üagodne spektrum bez widocznych okres├│w depresji czy mani,
  • Mania jednobiegunowa (wyst─Öpuj─ů wy┼é─ůcznie epizody nawracaj─ůcej manii lub epizody nawracaj─ůcej depresji).

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny

dwubiegunowo┼Ť─ç

Objawy choroby dwubiegunowej najcz─Ö┼Ťciej obserwuje si─Ö u kobiet i m─Ö┼╝czyzn w wieku od 20 do 30 lat (ale nie tylko). Niestety nie omija tak┼╝e dzieci, cho─ç u m┼éodszych pacjent├│w przebiega nieco inaczej. Daje objawy, kt├│re mo┼╝na pomyli─ç z zespo┼éem nadpobudliwo┼Ťci ADHD. Nie omijaj─ů ich jednak r├│wnie┼╝ nastroje depresyjne czy zmiany nastroj├│w z naciskiem na euforyczne odczuwanie szcz─Ö┼Ťcia, cz─Öste napady z┼éo┼Ťci, sk┼éonno┼Ť─ç do ryzykownych zachowa┼ä, m├│wienie szybko, zmienianie temat├│w rozmowy, problemy z koncentracj─ů i snem. Niepokoj─ůce jest te┼╝ ci─ůg┼ée zm─Öczenie lub bezsenno┼Ť─ç, nadmierny apetyt lub jego brak, my┼Ťli samob├│jcze, objawy psychosomatyczne (narzekanie na b├│l g┼éowy lub brzucha), poczucie beznadziei i poczucia winy.

Zazwyczaj trudno przeoczy─ç, ┼╝e z chorym dzieje si─Ö co┼Ť z┼éego. Cierpi on na wahania nastroj├│w, kt├│re zakrawaj─ů depresj─Ö oraz mani─Ö o znacznym nasileniu. Rodzi si─Ö pytanie ÔÇô sk─ůd bierze si─Ö choroba dwubiegunowa? Jakie s─ů przyczyny ChAD? Czy ka┼╝dy mo┼╝e zachorowa─ç? Wyja┼Ťniamy:

  • ChAD rozwija si─Ö u os├│b, kt├│re maj─ů ku temu predyspozycje genetyczne, cierpi─ů z powodu chor├│b somatycznych czy zaburzonej pracy neuroprzeka┼║nik├│w w m├│zgu. Je┼╝eli na chorob─Ö dwubiegunow─ů cierpia┼é ojciec lub matka, to szansa, ┼╝e dziecko r├│wnie┼╝ na ni─ů zapadnie wynosi nawet 75%!
  • Na depresj─Ö dwubiegunow─ů bardziej nara┼╝one s─ů osoby, kt├│re cierpi─ů z powodu chor├│b somatycznych, a tak┼╝e s─ů obci─ů┼╝one czynnikami ┼Ťrodowiskowymi ÔÇô nadu┼╝ywaj─ů alkoholu, prowadz─ů stresuj─ůcy tryb ┼╝ycia, odczuwaj─ů ci─ůg┼ée napi─Öcie, nie maj─ů uregulowanego rytmu dobowego,
  • nasilenie choroby dwubiegunowej mo┼╝e by─ç efektem zaburze┼ä funkcjonowania tarczycy lub wynika─ç z nieprawid┼éowego dzia┼éania neurologicznego m├│zgu.

Okazuje si─Ö zatem, ┼╝e nie trzeba mie─ç w rodzinie osoby, kt├│ra choruje czy chorowa┼éa na dwubiegunowo┼Ť─ç, aby samemu zapa┼Ť─ç na t─Ö chorob─Ö. W du┼╝ym stopniu na zachorowanie nara┼╝eni s─ů te┼╝ ci, kt├│rzy nie dbaj─ů o swoje zdrowie i samopoczucie psychiczne w nale┼╝yty spos├│b. Co to oznacza? ┼╗e traumatyczne prze┼╝ycia takie jak ┼Ťmier─ç kogo┼Ť bliskiego, bolesne rozstanie, d┼éugotrwa┼ée bezrobocie, samotno┼Ť─ç i wykluczenie spo┼éeczne r├│wnie┼╝ mog─ů nasila─ç objawy choroby dwubiegunowej. Mo┼╝na wpa┼Ť─ç w epizod I (depresja) lub II (mania) albo te┼╝ III ÔÇô epizody mieszane.

Dobra wiadomo┼Ť─ç jest taka, ┼╝e dzia┼éa to te┼╝ w drug─ů stron─Ö. Je┼Ťli cz┼éowiek otacza si─Ö ┼╝yczliwymi lud┼║mi, odczuwa satysfakcj─Ö ze swojego ┼╝ycia zawodowego, rodzinnego, relacji z partnerem, to jest spokojniejszy i ma bardziej ustabilizowany rytm. Oznacza to, ┼╝e nastr├│j pozostaje w normie i ryzyko zaostrzenia ChAD znacznie si─Ö zmniejsza.

ChAD (Choroba dwubiegunowa) ÔÇô objawy

dwubiegunowa

Zazwyczaj trudno jest przeoczy─ç objawy choroby afektywnej dwubiegunowej, cho─ç u ka┼╝dego mo┼╝e mie─ç ona nieco inny przebieg. Wystarczy, ┼╝e u jednej osoby zacznie si─Ö od epizodu depresji, a u innej od mani. Czasem rozpoznanie wymaga czasu, a samo zaburzenie mo┼╝e by─ç mylone z innymi, np. sam─ů ÔÇ×czyst─ůÔÇŁ depresj─ů. St─ůd rozpoznanie wymaga d┼éu┼╝szego czasu i specjalistycznej obserwacji oraz rozmowy z psychologiem. Zanim przejdzie on do postawienia diagnozy, musi stwierdzi─ç, czy wyst─Öpuj─ů zaburzenia charakterystyczne dla choroby dwubiegunowej. A s─ů to dwie r├│┼╝ne grupy objaw├│w ÔÇô pierwsze dotycz─ů epizod├│w maniakalnych, a drugie odnosz─ů si─Ö do epizod├│w depresyjnych:

EPIZODY MANIAKALNE

  • Podwy┼╝szony nastr├│j i pobudzenie ruchowe ÔÇô zesp├│┼é maniakalny utrzymuj─ůcy si─Ö co najmniej przez 4 dni,
  • gonitwa my┼Ťli, kt├│ra utrudnia choremu koncentracj─Ö i uniemo┼╝liwia odpoczynek,
  • problemy z koncentracj─ů,
  • zaburzenia w sferze ┼╝ycia seksualnego ÔÇô spadek libido,
  • dra┼╝liwo┼Ť─ç,
  • mniejsza potrzeba snu, bezsenno┼Ť─ç,
  • sk┼éonno┼Ť─ç do podejmowania szybkich, nieracjonalnych, lekkomy┼Ťlnych decyzji.

EPIZODY DEPRESYJNE

  • Obni┼╝enie nastroju, mniejsza aktywno┼Ť─ç psychiczna i ruchowa, kt├│ra trwa przez pewien czas,
  • brak pewno┼Ťci siebie, wiary w swoje mo┼╝liwo┼Ťci i umiej─Ötno┼Ťci,
  • brak zainteresowa┼ä, rezygnacja ze swojego hobby,
  • odczuwanie poczucia winy, kt├│re nie jest racjonalne, adekwatne do sytuacji,
  • spadek apetytu,
  • apatia,
  • bezsenno┼Ť─ç,
  • zaburzenia pami─Öci i koncentracji.

EPIZODY HIPOMANII

  • Weso┼ékowato┼Ť─ç, ch─Ö─ç do ┼╝artowania i trudno┼Ťci z zachowaniem powagi,
  • nadpobudliwo┼Ť─ç,
  • nieco podwy┼╝szony, ale dobry i pozytywny nastr├│j,
  • sk┼éonno┼Ť─ç do ryzykownych dzia┼éa┼ä, ale nie tak pochopnych i szkodliwych jak w czasie manii (zachowuje umiej─Ötno┼Ť─ç krytycznego oceniania, my┼Ťlenia, oceniania zagro┼╝enia).

EPIZODY MIESZANE

  • Chorzy s─ů bardzo aktywni, jednak g┼é├│wnie ich my┼Ťli i dzia┼éania koncentruj─ů si─Ö wok├│┼é towarzysz─ůcego im obni┼╝onego nastroju,
  • pogorszenie samopoczucia, smutek, poczucie, ┼╝e ┼╝ycie jest bez sensu,
  • my┼Ťli samob├│jcze,
  • przechodzenie z euforii do rozpaczy bez wyra┼║nych powod├│w ÔÇô te stany p┼éynnie si─Ö przeplataj─ů.

Trudno powiedzie─ç, kt├│ry z epizod├│w jest trudniejszy dla chorego i dla os├│b z jego otoczenia. Na pewno trzeba zachowa─ç zawsze szczeg├│ln─ů czujno┼Ť─ç i nie da─ç si─Ö zwie┼Ť─ç pozorom (najcz─Ö┼Ťciej dotyczy to epizod├│w mieszanych lub hipomanii, gdy pozornie wszystko wygl─ůda tak, jakby by┼éo pod kontrol─ů).

Depresja dwubiegunowa nierzadko prowadzi do my┼Ťli samob├│jczych, izolacji. Z kolei mania, paradoksalnie jest r├│wnie gro┼║na ÔÇô popycha chorego do nieracjonalnych zachowa┼ä. Cz─Östo s─ů to romanse (niezaspokojony pop─Öd p┼éciowy), a tak┼╝e nadu┼╝ywanie alkoholu czy u┼╝ywek. Szkodliwe s─ů te┼╝ decyzje podejmowanie pod wp┼éywem chwili, np. zaci─ůganie du┼╝ych kredyt├│w czy rzucanie pracy. Osoby na tym etapie choroby maj─ů wybuja┼ée ego i cechuje je przesadny optymizm wobec sytuacji obecnych i przysz┼éych. Nie da si─Ö ukry─ç, ┼╝e dla rodziny, przyjaci├│┼é i ca┼éego otoczenia s─ů bardzo m─Öcz─ůcymi kompanami. Mniej gro┼║na (ze wzgl─Ödu na ilo┼Ť─ç objaw├│w oraz ich nat─Ö┼╝enie) jest hipomania.

Diagnozowanie choroby dwubiegunowej zale┼╝y nie tylko od tego, czy dane objawy w og├│le wyst─Öpuj─ů i jak d┼éugo trwaj─ů. Wa┼╝ny jest te┼╝ stopie┼ä ich nasilenia. Je┼╝eli ich wyst─Öpowania nie da si─Ö kwestionowa─ç, jednak stopie┼ä nat─Ö┼╝enia nie utrudnia normalnego funkcjonowania lub tylko w niewielkim stopniu wp┼éywa na chorego, to mo┼╝emy m├│wi─ç o ┼éagodnym przebiegu (kt├│ry i tak wymaga konsultacji lekarskiej i czujno┼Ťci ze strony rodziny oraz przyjaci├│┼é).

Choroba dwubiegunowa – leczenie

chad

Choroba dwubiegunowa o wi─Ökszym nat─Ö┼╝eniu zdecydowanie wp┼éywa na jako┼Ť─ç ┼╝ycia chorego. Dlatego zazwyczaj nie da si─Ö przej┼Ť─ç z ni─ů do porz─ůdku dziennego i funkcjonowa─ç ÔÇ×jak gdyby nigdy nicÔÇŁ. Praca nad sob─ů przywraca komfort Tobie, jak r├│wnie┼╝ osobom z najbli┼╝szego otoczenia. Osoby takie zazwyczaj okre┼Ťlaj─ů bliskiego, jako kogo┼Ť niezr├│wnowa┼╝onego, kt├│rego zachowania trudno przewidzie─ç i zrozumie─ç.

Nie ulega w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e choroba dwubiegunowa wymaga leczenia pod czujnym okiem psychologa. Cz─Östo psychoterapia jest wspierana lekami, poniewa┼╝ wtedy udaje si─Ö uzyska─ç najlepsze rezultaty i to w mo┼╝liwie kr├│tkim czasie. Dlaczego jest to takie wa┼╝ne? Bo ┼╝ycie z chorob─ů dwubiegunow─ů jest trudne dla pacjenta i dla jego bliskich, czasem wr─Öcz uniemo┼╝liwia wchodzenie w zwi─ůzki, podtrzymywanie relacji, pracowanie, oddawanie si─Ö swoim pasjom czy zainteresowaniom. Zaniedbana choroba mo┼╝e si─Ö dynamicznie rozwija─ç, co prowadzi do my┼Ťli samob├│jczych, nasilenia depresji, stan├│w maniakalnych oraz innych.

Leczenie choroby dwubiegunowej:

  • przynosi remisj─Ö ÔÇô ca┼ékowit─ů albo przynajmniej zmniejszenie nasilenia odczuwania objaw├│w,
  • zapobiega nawrotom choroby w przysz┼éo┼Ťci,
  • pozwala powr├│ci─ç do normalno┼Ťci i cieszy─ç si─Ö ┼╝yciem bez choroby.

Leczenie podtrzymuj─ůce przynosi dobre efekty i pozwala nie tylko osi─ůgn─ů─ç zamierzone rezultaty, ale te┼╝ wyposa┼╝y─ç chorego w narz─Ödzia do radzenia sobie z problemem i rozpoznawania objaw├│w choroby dwubiegunowej w przysz┼éo┼Ťci. Profilaktyka jest niezwykle istotna w zapobieganiu powrotom choroby i nasilaniu si─Ö symptom├│w.

O tym, jaka b─Ödzie forma terapii, zawsze decyduje psycholog, po wst─Öpnej rozmowie z pacjentem i zapoznaniem si─Ö z objawami choroby dwubiegunowej oraz jej histori─ů. Zazwyczaj wdra┼╝a si─Ö psychoterapi─Ö oraz psychoedukacj─Ö.

Cz─Östo towarzysz─ů jej inne zaburzenia, zw┼éaszcza u os├│b, kt├│re cierpi─ů na odmian─Ö maniakaln─ů w danym momencie, mog─ů te┼╝ zmaga─ç si─Ö r├│wnolegle z zespo┼éem zale┼╝no┼Ťci alkoholowej. Podw├│jna diagnoza wcale nie jest rzadko┼Ťci─ů.

Im bardziej skomplikowany przypadek choroby, tym bardziej z┼éo┼╝one leczenie. Zdarza si─Ö, ┼╝e w┼é─ůcza si─Ö do niego leki normotymiczne, kt├│re stabilizuj─ů nastr├│j, a tak┼╝e leki przeciwdepresyjne. Dora┼║nie psychiatra mo┼╝e zaleci─ç te┼╝ w┼é─ůczenie ┼Ťrodk├│w nasennych i przeciwl─Ökowych.

Chcesz by─ç na bie┼╝─ůco z naszymi artyku┼éami psychologicznymi?
Polub nas na Facebook
Udost─Öpnij wpis na Facebooku, aby pom├│c innym osobom!