Poniedziałek - Niedziela, od 8:00 do 21:00
ul. Miła 3, 05-200 Wołomin, 3 piętro
501 775 717Wy┼Ťlij zapytanieUm├│w wizyt─Ö
Strona g┼é├│wnaBlogPiramida Maslowa ÔÇô piramida potrzeb

Piramida Maslowa ÔÇô piramida potrzeb

Kategorie:
Doros┼éyDzieckoRozw├│j osobistyZwi─ůzki i relacje

Cz┼éowiek zawsze reaguje na swoje instynkty i bod┼║ce, kt├│re otrzymuje z zewn─ůtrz. Ludzkim zachowaniem rz─ůdz─ů pewne potrzeby, kt├│re s─ů wrodzone. Chocia┼╝ reakcje na r├│┼╝ne impulsy mog─ů by─ç zmienne, zawsze istnieje pewien spos├│b dzia┼éania podyktowany motywacj─ů. Najwybitniejszym przedstawicielem tego podej┼Ťcia jest z pewno┼Ťci─ů Abraham Maslow i jego piramida potrzeb. O co dok┼éadnie chodzi? Jakie trudno┼Ťci mog─ů wynika─ç ze sfrustrowanych podstawowych potrzeb? Dowiedz si─Ö wi─Öcej.

Spis tre┼Ťci:

Abraham Maslow i stworzenie piramidy potrzeb

Piramida potrzeb Maslowa – co to jest?

Piramida potrzeb – wszystkie poziomy

Zaspokojone potrzeby cz┼éowieka – przyk┼éady

Piramida potrzeb Maslowa i jej praktyczne zastosowania

Potrzeby człowieka a zaburzenia psychiczne

 

Abraham Maslow i stworzenie piramidy potrzeb

piramida potrzeb

Ameryka┼äski psycholog Abraham Maslow (1908-1970) wyda┼é w 1943 roku seri─Ö publikacji, kt├│re uczyni┼éy go ojcem nowo powstaj─ůcej psychologii humanistycznej. Zak┼éada┼é, ┼╝e ka┼╝dy cz┼éowiek jest z natury dobry, a niegodziwo┼Ť─ç bierze si─Ö z lekcewa┼╝enia w┼éasnych potrzeb. Zainspirowany p├│┼║niej prac─ů humanistycznych psycholog├│w Carla Rogersa i Ericha Fromma, Maslow podkre┼Ťla┼é, ┼╝e ÔÇőÔÇőpragnienie osobistego rozwoju i samorealizacji jest g┼é─Öboko zakorzenione w ludzkiej psychice. Jednak w przypadku wi─Ökszo┼Ťci ludzi to pragnienie pojawia si─Ö dopiero po zaspokojeniu bardziej podstawowych potrzeb.

Kiedy g┼é├│wne potrzeby w zakresie jedzenia, bezpiecze┼ästwa, mi┼éo┼Ťci i przynale┼╝no┼Ťci oraz poczucia w┼éasnej warto┼Ťci zostan─ů zaspokojone, na powierzchni─Ö wyp┼éywa g┼é─Öbokie pragnienie tw├│rczej ekspresji i samorealizacji. Poprzez swoj─ů ÔÇ×hierarchi─Ö potrzebÔÇŁ Maslowowi uda┼éo si─Ö po┼é─ůczy─ç spostrze┼╝enia wcze┼Ťniejszych psycholog├│w. Freud i Skinner skupiali si─Ö na bardziej podstawowych ludzkich instynktach, a prace Junga i Fromma g┼éosi┼éy, ┼╝e pragnienie szcz─Ö┼Ťcia jest r├│wnie┼╝ godne uwagi. Maslow zasadniczo uczyni┼é samorealizacj─Ö i szcz─Ö┼Ťcie centraln─ů cz─Ö┼Ťci─ů pracy swojego ┼╝ycia. W oderwaniu od innych ekspert├│w ze swoich czas├│w chcia┼é zrozumie─ç, co motywowa┼éo wielkich ludzi historii i zrozumie─ç ludzki potencja┼é. Chcia┼é wiedzie─ç, do czego zdolna jest rasa ludzka i co gwarantuje jej najzdrowsze poczucie ÔÇ×jaÔÇŁ.

Piramida potrzeb Maslowa – co to jest?

Piramida Maslowa lub zwana te┼╝ hierarchi─ů potrzeb cz┼éowieka to teoria stworzona przez Maslowa, kt├│r─ů opublikowa┼é w 1943 roku w swojej ksi─ů┼╝ce: „A Theory of Human Motivation”. Szybko zyska┼é wielki rozg┼éos zar├│wno w ┼Ťwiecie psychologii, jak i w obszarze marketingu, zasob├│w ludzkich i og├│lnie w ┼Ťwiecie biznesu. Teoria piramidy warto┼Ťci g┼éosi, ┼╝e dzia┼éania cz┼éowieka rodz─ů si─Ö z wrodzonej motywacji do zaspokojenia ludzkich potrzeb. S─ů one uporz─ůdkowane hierarchicznie w zale┼╝no┼Ťci od znaczenia, jakie maj─ů dla dobrego samopoczucia.

Potrzeby cz┼éowieka s─ů kategoryzowane i uszeregowane wed┼éug znaczenia, jakie maj─ů w ┼╝yciu ludzi. Maslow zaproponowa┼é u┼éo┼╝enie ich w piramid─Ö warto┼Ťci, kt├│ra wyja┼Ťnia, co kieruje ludzkim zachowaniem. Ca┼éo┼Ť─ç jest podzielona na pi─Ö─ç poziom├│w: od bardziej podstawowych aspekt├│w takich jak przetrwanie, po bardziej z┼éo┼╝one motywacje takie jak rozw├│j osobisty. Na pierwszym poziomie znajduj─ů si─Ö najbardziej podstawowe potrzeby, czyli np. jedzenie lub odpoczynek. Na nast─Öpny poziom potrzeb mo┼╝na wskoczy─ç dopiero po zaspokojeniu potrzeb poziomu, na kt├│rym aktualnie si─Ö znajdujesz.

Ka┼╝dy z tych poziom├│w obejmuje inne potrzeby, kt├│rym przypisuje si─Ö bardzo wa┼╝n─ů wag─Ö. W tym samym tempie, w jakim rozwija┼éo si─Ö spo┼éecze┼ästwo i technologia, ludzie w┼é─ůczali wi─Öcej ÔÇ×podstawowych potrzebÔÇŁ ni┼╝ wcze┼Ťniej. Hierarchia warto┼Ťci dzieli si─Ö na dwa r├│┼╝ne typy potrzeb. S─ů to tak zwane potrzeby (motywy) deficytowe (instynktu) oraz wzrostu (rozwoju). Szerok─ů podstaw─Ö piramidy tworz─ů motywy, kt├│re maj─ů doprowadzi─ç do redukcji napi─Ö─ç i dyskomfortu. Ich lekcewa┼╝enie powoduje nie tylko choroby psychiczne, ale i fizyczne. Motywy deficytu s─ů podzielone wed┼éug ich wymiaru na potrzeby fizjologiczne, bezpiecze┼ästwa, spo┼éeczne i wreszcie potrzeby ego. Drugi rodzaj warto┼Ťci to motywy rozwoju. Te pragnienia znajduj─ů si─Ö na szczycie piramidy i s─ů zauwa┼╝ane przez ludzi dopiero wtedy, gdy wszystkie wcze┼Ťniejsze potrzeby zosta┼éy dostatecznie zaspokojone. W├│wczas mo┼╝na osi─ůgn─ů─ç samorealizacj─Ö i transcendencj─Ö.

Piramida potrzeb ÔÇô wszystkie poziomy

piramida potrzeb maslowa

Piramida Maslowa podzielona jest na pi─Ö─ç poziom├│w. G┼é├│wn─ů ide─ů jest to, ┼╝e do wy┼╝szych potrzeb cz┼éowiek wspina si─Ö dopiero po zaspokojeniu tych ni┼╝szych. Dlatego zdrowe podej┼Ťcie zawsze d─ů┼╝y do stopniowego zaspokojenia potrzeb wy┼╝szego rz─Ödu. Pi─Ö─ç poziom├│w, na kt├│re podzielona jest piramida Maslowa, podzielono wed┼éug znaczenia i miejsca, jakie zajmuj─ů w ┼╝yciu i rozwoju osobistym.

  1. Potrzeby fizjologiczne (podstawa piramidy) ÔÇô s─ů to najbardziej podstawowe warto┼Ťci, kt├│re reprezentuje cz┼éowiek. Chodzi o oddychanie, picie, jedzenie, ubranie, sen, odpoczynek, schronienie i reprodukcj─Ö. Ich zaspokojenie jest niezb─Ödne do przetrwania. Na przyk┼éad, g┼éoduj─ůcy ludzie w strefie dzia┼éa┼ä wojennych, mog─ů by─ç nie┼Ťwiadomi niebezpiecze┼ästwa podczas poszukiwania po┼╝ywienia.
  2. Potrzeby bezpiecze┼ästwa ÔÇô drugi poziom obejmuje wszystkie te warto┼Ťci, kt├│re dotycz─ů bezpiecze┼ästwa i stabilno┼Ťci ┼╝ycia cz┼éowieka. Chodzi o zatrudnienie, sta┼ée dochody, zdrowie, spok├│j, zasoby, bezpiecze┼ästwo moralne i rodzinne oraz w┼éasno┼Ťci prywatnej. Podczas gdy potrzeby bezpiecze┼ästwa s─ů mniej pilne lub wymagaj─ůce ni┼╝ potrzeby fizjologiczne, gdy kto┼Ť traci prac─Ö, rodzin─Ö, dom, oszcz─Ödno┼Ťci na ┼╝ycie, ubezpieczenie zdrowotne itp., prawdopodobnie poczuje si─Ö strasznie niepewny i przyt┼éoczony codziennymi problemami.
  3. Potrzeby przynale┼╝no┼Ťci ÔÇô znane r├│wnie┼╝ jako spo┼éeczne lub przywi─ůzania. W tym obszarze warto┼Ťci mieszcz─ů si─Ö kontakty interpersonalne z rodzin─ů, partnerem, dzie─çmi, przyjaci├│┼émi, znajomymi z pracy. Du┼╝e znaczenie ma tak┼╝e mi┼éo┼Ť─ç, akceptacja, przywi─ůzanie lub intymno┼Ť─ç seksualna. Brak interakcji, relacji mi─Ödzyludzkich i poczucia przynale┼╝no┼Ťci mo┼╝e skutkowa─ç depresj─ů lub samotno┼Ťci─ů. Natomiast obfito┼Ť─ç mi┼éo┼Ťci i wsp├│lnoty cz─Östo wspiera ludzi w trudnych czasach.
  4. Potrzeby szacunku i uznania ÔÇô to one powoduj─ů wzrost samooceny, utrzymuj─ů poczucie warto┼Ťci. Do tych warto┼Ťci zalicza si─Ö uznanie, szacunek, zaufanie, sukces, potrzeb─Ö s┼éawy, bycia unikaln─ů jednostk─ů oraz dominacji. Kiedy kto┼Ť zna poczucie w┼éasnej warto┼Ťci i jest pewny siebie, zyskuje psychologiczn─ů wolno┼Ť─ç, aby by─ç kreatywnym i rosn─ů─ç, a tak┼╝e by─ç bardziej hojnym dla innych.
  5. Potrzeby samorealizacji ÔÇô znane r├│wnie┼╝ jako motywacja do rozwoju. Na tym poziomie wa┼╝ne s─ů moralno┼Ť─ç, kreatywno┼Ť─ç, spontaniczno┼Ť─ç, brak uprzedze┼ä, akceptacja fakt├│w i rozwi─ůzywanie problem├│w. Licz─ů si─Ö wszystkie umiej─Ötno┼Ťci, kt├│re umo┼╝liwiaj─ů rozw├│j osobisty. Wed┼éug Maslowa samorealizuj─ůcy si─Ö ludzie dok┼éadnie postrzegaj─ů rzeczywisto┼Ť─ç. Maj─ů poczucie podziwu, podziwu i wdzi─Öczno┼Ťci na temat ┼╝ycia. Nie s─ů egocentryczni, ale raczej skoncentrowani na problemie i skupieniu si─Ö na sposobach poprawy danego stanu, a nie na niedoborach. S─ů niezale┼╝nymi my┼Ťlicielami i nie ulegaj─ů nadmiernemu wp┼éywowi kultury og├│lnej. Ich poczucie humoru nie jest sarkastyczne ani krzywdz─ůce.

Zaspokojone potrzeby cz┼éowieka ÔÇô przyk┼éady

Poniżej możesz zobaczyć kilka przykładów zaspokojonych potrzeb na każdym z poziomów:

  • fizjologiczne: na przyk┼éad codzienne jedzenie, picie i odpoczynek;
  • bezpiecze┼ästwa: zdobycie pracy, kt├│ra zapewnia sta┼éy doch├│d lub zamieszkanie na strze┼╝onym osiedlu;
  • przynale┼╝no┼Ťci: posiadanie grupy przyjaci├│┼é lub do┼é─ůczenie do okre┼Ťlonej grupy np. dyskusyjny klub czytelnik├│w;
  • szacunku i uznania: osi─ůgni─Öcie wy┼╝szego tytu┼éu naukowego, zostanie lepiej wykwalifikowanym profesjonalist─ů w swojej bran┼╝y, zdobycie nagrody;
  • samorealizacji: zorganizowanie charytatywnej zbi├│rki na cel spo┼éeczny, uczestniczenie w akcjach pomocowych, pomoc osobom bezdomnym itp.

Piramida potrzeb Maslowa i jej praktyczne zastosowania

potrzeby człowieka

Piramida potrzeb Maslowa da┼éa pocz─ůtek licznym badaniom w dziedzinie psychologii, a tak┼╝e odnalaz┼éa zastosowanie w praktyce. Jednak niekt├│re obszary ┼╝ycia i dzia┼éalno┼Ťci cz┼éowieka przyj─Ö┼éy j─ů jako mechanizm promowania post─Öpu. Dlatego te┼╝ praktyczne zastosowanie hierarchii potrzeb mo┼╝na odnale┼║─ç w ka┼╝dym aspekcie ┼╝ycia.

  • W firmach i organizacjach. Niezale┼╝nie od tego, czy s─ů to instytucje publiczne czy prywatne, od pracownik├│w zawsze wymaga si─Ö motywacji, a tak┼╝e umiej─Ötno┼Ťci motywowania ludzi, dla kt├│rych pracuj─ů. Na przyk┼éad, je┼Ťli zarz─ůdza si─Ö sieci─ů hotelow─ů, konieczna jest wiedza, jak kierowa─ç us┼éugami z my┼Ťl─ů o indywidualnych potrzebach go┼Ťci, a tak┼╝e ich oczekiwaniach. Zadaniem najwi─Ökszych firm jest zadbanie o to, aby ich pracownicy mieli wszystko. Po cz─Ö┼Ťci sukces tych korporacji polega na tym, ┼╝e s┼éyn─ů z korzystnych warunk├│w pracy, jakie maj─ů zatrudnieni, co bezpo┼Ťrednio wp┼éywa na ich wydajno┼Ť─ç. G┼é├│wnym powodem jest to, ┼╝e poziom produktywno┼Ťci wzrasta, gdy jeste┼Ť szcz─Ö┼Ťliwy i zmotywowany do wykonywania dobrej pracy.
  • W marketingu. Znajomo┼Ť─ç piramidy Maslowa przydaje si─Ö, aby okre┼Ťli─ç, kt├│re produkty odnios─ů sukces na rynku. Konieczne jest jasne zrozumienie potrzeb konsument├│w i nie tylko. To tak┼╝e narz─Ödzie do projektowania reklamy z wykorzystaniem motywacji ludzi i osi─ůgni─Öcia skutecznej strategii marketingowej.
  • W rozwoju osobistym. Na poziomie indywidualnym teoria piramidy potrzeb Maslowa pozwala lepiej pozna─ç samego siebie. M├│wi─ůc og├│lnie, ludzkie potrzeby s─ů wsp├│lne dla wszystkich, a ich zrozumienie jest niezb─Ödne, je┼Ťli chcesz czu─ç si─Ö szcz─Ö┼Ťliwym i spe┼énionym. Poprzez wyczerpuj─ůce przekraczanie poziom├│w piramidy mo┼╝liwe jest robienie post─Öp├│w i d─ů┼╝enie do samorealizacji.
  • W edukacji. Ka┼╝da osoba, kt├│ra po┼Ťwi─Öca si─Ö tej dziedzinie, jest zobowi─ůzana zna─ç wymagania jednostek, kt├│re stara si─Ö edukowa─ç. Niezb─Ödne jest poznanie zar├│wno podstawowych, jak i najwi─Ökszych potrzeb ludzi. Z drugiej strony, kto┼Ť, kto chce si─Ö wiele nauczy─ç, musi czu─ç si─Ö dobrze i mie─ç bod┼║ce zach─Öcaj─ůce do poszerzania wiedzy. Niezale┼╝nie od tego, jaki jest plan nauczania, nie powiedzie si─Ö, je┼Ťli podstawowe potrzeby nie zostan─ů zaspokojone.

Jak wida─ç, piramida potrzeb Maslowa ma wiele praktycznych zastosowa┼ä w r├│┼╝nych dziedzinach. Motywacja jest motorem, kt├│ry nap─Ödza ludzi do osi─ůgania swoich cel├│w, nic wi─Öc dziwnego, ┼╝e pomimo up┼éywu lat, teoria ta nadal cieszy si─Ö du┼╝ym uznaniem.

Potrzeby człowieka a zaburzenia psychiczne

Zaniedbane zaspokajanie potrzeb z piramidy Maslowa mo┼╝e skutkowa─ç m.in.

  • utrat─ů rado┼Ťci ┼╝ycia,
  • apati─ů,
  • kryzysem egzystencjalnym,
  • poczuciem beznadziejno┼Ťci,
  • nisk─ů samoocen─ů,
  • nerwic─ů,
  • kryzysem wiary,
  • wyobcowaniem,
  • trudno┼Ťciami w znalezieniu pracy,
  • brakiem sensu ┼╝ycia,
  • nieumiej─Ötno┼Ťci─ů odnalezienia w┼éasnej drogi ┼╝yciowej,
  • alienacj─ů od ludzi,
  • chorob─ů psychiczn─ů.

Stany l─Ökowe, depresyjne albo inne trudno┼Ťci natury psychologicznej mog─ů wynika─ç ze sfrustrowanych podstawowych potrzeb z piramidy Maslowa. Skorzystanie z pomocy psychologicznej w celu poprawy funkcjonowania i odkrycia, jaka potrzeba mo┼╝e by─ç niezaspokojona i jak j─ů zaspokoi─ç, jest fundamentem dla prawid┼éowego rozwoju cz┼éowieka. Zdarza si─Ö, ┼╝e dziecko ma niezaspokojone podstawowe potrzeby fizjologiczne, dlatego ca┼éy czas jest niespokojne. Nastolatek nie ma poczucia przynale┼╝no┼Ťci, wi─Öc czuje odrzucenie. Z kolei dla doros┼éego problemem mo┼╝e by─ç niezaspokojona potrzeba samorealizacji, a dla os├│b starszych poczucie bezpiecze┼ästwa.

M├│wi─ůc najpro┼Ťciej, je┼Ťli dziecku brakuje mi┼éo┼Ťci, powinno by─ç otoczone mi┼éo┼Ťci─ů. Je┼Ťli komu┼Ť brakuje pewno┼Ťci siebie, nale┼╝y mu okazywa─ç szacunek, podziw itp. Chodzi o to, ┼╝e pewne problemy psychiczne nie musz─ů mie─ç miejsca, a je┼Ťli si─Ö pojawiaj─ů, to istniej─ů sposoby na odwr├│cenie ich skutk├│w lub przynajmniej na poprawienie ca┼éej sytuacji. Czasami wystarczy z pomoc─ů psychoterapeuty zrozumie─ç, jakie potrzeby pozostaj─ů niezaspokojone, by wiedzie─ç, gdzie nale┼╝y ukierunkowa─ç swoje dzia┼éania.

Je┼Ťli czujesz, ┼╝e czego┼Ť w ┼╝yciu Ci brakuje. Je┼Ťli kto┼Ť z Twoich bliskich dos┼éownie stan─ů┼é w miejscu, wpad┼é w letarg i nie potrafi z niego wyj┼Ť─ç. Je┼Ťli masz poczucie niespe┼énienia. W tych i innych sytuacjach mo┼╝e pom├│c psycholog.

 

Chcesz by─ç na bie┼╝─ůco z naszymi artyku┼éami psychologicznymi?
Polub nas na Facebook
Udost─Öpnij wpis na Facebooku, aby pom├│c innym osobom!