Blog

Monika Chrapińska-Krupa - Artykuły

blue monday

Blue Monday co to? Kiedy wypada?

Znasz to? ÔÇô Nie lubi─Ö poniedzia┼ékuÔÇŽ Zn├│w ten poniedzia┼éekÔÇŽ Wstajesz wcze┼Ťnie rano po relaksuj─ůcym weekendzie i musisz odwie┼║─ç dzieci do szko┼éy, i┼Ť─ç do pracy itd. Niewiele jest os├│b, kt├│re lubi─ů poniedzia┼éek. Cz─Östo ludzie maj─ů problemy ze wstawaniem z ┼é├│┼╝ka lub s─ů w z┼éym humorze, bo w┼éa┼Ťnie jest ten dzie┼ä tygodnia. Okazuje si─Ö jednak, ┼╝e jest jeden najgorszy poniedzia┼éek, kt├│ry uwa┼╝any jest za najbardziej depresyjny dzie┼ä w roku, czyli tzw. Blue Monday. Kiedy wypada i dlaczego okre┼Ťlono go takim mianem? Dowiedz si─Ö wi─Öcej.

Spis tre┼Ťci:

Blue Monday – co to jest?

Kiedy wypada Blue Monday 2022?

Czy niebieski poniedziałek naprawdę jest najgorszym dniem?

Dlaczego w Blue Monday jest mi wyj─ůtkowo smutno?

Blue Monday czy depresja zimowa?

Jakie s─ů objawy depresji zimowej?

Jak poprawić sobie nastrój w niebieski poniedziałek?

Blue Monday ÔÇô co to jest?

Trzeci poniedzia┼éek stycznia jest uwa┼╝any za najsmutniejszy, najbardziej depresyjny dzie┼ä w roku i zosta┼é nazwany niebieskim poniedzia┼ékiem, czyli Blue Monday. Cho─ç ma sens, ┼╝e najgorszym dniem w roku mo┼╝e by─ç poniedzia┼éek, bo przecie┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç ludzi nie lubi tego dnia, mo┼╝esz si─Ö zastanawia─ç, sk─ůd w og├│le wzi─ů┼é si─Ö pomys┼é na Blue Monday.

Ot├│┼╝ pocz─ůtkowo pomys┼é na niebieski poniedzia┼éek zosta┼é opracowany w celu sprzeda┼╝yÔÇŽ ofert wakacyjnych. Tak, to nie jest ┼╝art! Brytyjski psycholog Cliff Arnall w 2005 roku na zlecenie biura podr├│┼╝y Sky Travel opracowa┼é pewn─ů strategi─Ö sprzeda┼╝y. Polega┼éa ona na ustaleniu, kt├│ry dzie┼ä w roku jest najgorszy, najsmutniejszy, najbardziej przygn─Öbiaj─ůcy, aby w tych dniach m├│c klient├│w jako┼Ť ÔÇ×pocieszy─çÔÇŁ i zach─Öci─ç ich do wykupienia wakacji na popraw─Ö humoru.

W ten oto spos├│b biuro podr├│┼╝y mia┼éo oferowa─ç ÔÇ×ucieczk─ÖÔÇŁ wszystkim, kt├│rzy chcieli wybra─ç si─Ö w podr├│┼╝ w najgorszy dzie┼ä w roku. Dlatego Cliff Arnall wymy┼Ťli┼é pewne r├│wnanie. W wyliczeniach brytyjskiego psychologa uwzgl─Ödniono pocz─ůtek godzin pracy, czas, kt├│ry min─ů┼é od ┼Ťwi─ůt Bo┼╝ego Narodzenia oraz kilka innych aspekt├│w, takich jak pogoda i motywacja. Komercyjne cele badawcze straci┼éy jednak cz─Ö┼Ť─ç swojej wiarygodno┼Ťci, a strategia biznesowa Sky Travel sta┼éa si─Ö dat─ů mi─Ödzynarodowego dnia smutku. Wiele os├│b m├│wi o Blue Monday podobnie jak o corocznym ┼Üwiatowym Dniu Depresji.

Kiedy wypada Blue Monday 2022?

Według wyliczeń Cliffa Arnalla najbardziej depresyjny dzień w roku wypada zawsze w trzeci poniedziałek stycznia. Dlatego Blue Monday 2022 r. przypadnie na datę 17 stycznia. A w najbliższych latach będzie miał miejsce:

  • rok 2023 ÔÇô 16 stycznia
  • rok 2024 ÔÇô 15 stycznia
  • rok 2025 ÔÇô 20 stycznia.

Czy niebieski poniedziałek naprawdę jest najgorszym dniem?

Chocia┼╝ nie jest to sukces naukowy jako taki, Blue Monday na pewno by┼é wielkim sukcesem na poziomie marketingowym. To podkre┼Ťla wp┼éyw takich kampanii psychologicznych na cz┼éowieka. Nie ma wystarczaj─ůcej wiedzy naukowej, aby wykaza─ç, ┼╝e trzeci poniedzia┼éek stycznia jest najbardziej depresyjnym dniem w roku. Mimo to niebieski poniedzia┼éek jest trendem i niekt├│rzy twierdz─ů, ┼╝e rzeczywi┼Ťcie tego dnia czuj─ů si─Ö bardzo ┼║le. Sk─ůd to wynika?

Wystarczy odpowiedzieć sobie na kilka pytań, które w swych analizach stawiał Cliff Arnall:

  • Czy og├│lnie czujesz rozczarowanie po ┼Ťwi─Ötach Bo┼╝ego Narodzenia i Nowym Roku? ÔÇô By─ç mo┼╝e.
  • Czy wyda┼ée┼Ť na koniec roku wi─Öcej ni┼╝ w innych miesi─ůcach i czekasz na nast─Öpn─ů wyp┼éat─Ö? ÔÇô Na pewno.
  • Czy nie dotrzyma┼ée┼Ť jakiego┼Ť nierealistycznego postanowienia noworocznego? By─ç mo┼╝e.
  • Czy jeste┼Ť zestresowany i przyt┼éoczony powrotem do pracy po przerwie ┼Ťwi─ůtecznej? Pewnie tak.

I chocia┼╝ nie ma zbyt wielu dowod├│w na poparcie Blue Monday, to mo┼╝na si─Ö zgodzi─ç, ┼╝e niekt├│rzy ludzie mog─ů czu─ç si─Ö szczeg├│lnie przygn─Öbieni w tym okresie, wi─Öc mog─ů potrzebowa─ç wi─Öcej wsparcia.

Dlaczego w Blue Monday jest mi wyj─ůtkowo smutno?

najgorszy dzień

W weekend zazwyczaj wstajesz p├│┼║niej. Idziesz te┼╝ spa─ç p├│┼║niej w niedziel─Ö i budzisz si─Ö w z┼éym humorze w poniedzia┼éek. Do tego przez pierwsze tygodnie po ┼Ťwi─Ötach odczuwasz niezadowolenie ze swojego wygl─ůdu, poniewa┼╝ w okresie ┼Ťwi─ůtecznym zaw┼éadn─Ö┼éa Tob─ů potrzeba prawdziwego ucztowania. Ale tak naprawd─Ö jest co┼Ť szczeg├│lnego w tym niebieskim poniedzia┼éku, mianowicie uosabia on wszystko to, co jest nielubiane w styczniu:

  • zimno,
  • ciemno┼Ť─ç,
  • ponura pogoda,
  • po┼Ťwi─ůteczne rozleniwienie,
  • przybieranie na wadze,
  • puste konta bankowe,
  • wysokie rachunki.

W ostatnich latach dochodzi do tego uczucie niepewno┼Ťci, l─Öku i strachu spowodowane ograniczeniami pandemicznymi. Wiele firm nadal boryka si─Ö z nieprzewidzianymi wyzwaniami: praca zdalna staje si─Ö ÔÇ×now─ů norm─ůÔÇŁ, a rodzice ┼╝ongluj─ů mi─Ödzy swoimi priorytetami zawodowymi a edukacj─ů domow─ů dzieci. Tak wi─Öc poruszasz si─Ö w ponurym ┼Ťwiecie niepewno┼Ťci i ogranicze┼ä, kt├│re mog─ů wywo┼éywa─ç l─Ök, strach i smutek.

Blue Monday czy depresja zimowa?

Co do istnienia Blue Monday mo┼╝na mie─ç pewne w─ůtpliwo┼Ťci, ale na pewno istnieje zjawisko tzw. depresji zimowej. Tak zwanej, poniewa┼╝ chodzi tu g┼é├│wnie o SAD, czyli sezonowe zaburzenia afektywne, kt├│re pojawiaj─ů si─Ö na prze┼éomie pa┼║dziernika i listopada, a nast─Öpnie zwykle zanikaj─ů wraz z nadej┼Ťciem wiosny.

Depresja zimowa jest rozpoznawana jako choroba dopiero od oko┼éo 20 lat i od tego czasu jest badana naukowo. Zaburzenie to dotyka trzy razy wi─Öcej kobiet ni┼╝ m─Ö┼╝czyzn. Depresja zimowa zwykle pojawia si─Ö oko┼éo 30 roku ┼╝ycia. Ze statystycznego punktu widzenia sezonowe zaburzenia wydaj─ů si─Ö dotyczy─ç nie tylko m┼éodych ludzi, ale tak┼╝e os├│b w ┼Ťrednim wieku. W starszym wieku depresja sezonowa staje si─Ö mniej powszechna. Jednak przeci─Ötnie choroba ta jest rozpoznawana dopiero po kilku epizodach od pierwszego pojawienia si─Ö objaw├│w. To pokazuje, ┼╝e nadal istnieje du┼╝e zapotrzebowanie na pomoc psycholog├│w, zw┼éaszcza ┼╝e depresja zimowa jest mo┼╝liwa do wyleczenia.

Jakie s─ů objawy depresji zimowej?

W depresji zimowej pojawiaj─ů si─Ö klasyczne objawy:

  • przygn─Öbiony nastr├│j (prawie) ka┼╝dego dnia,
  • znacznie zmniejszone zainteresowanie i brak przyjemno┼Ťci czerpany z r├│┼╝nych czynno┼Ťci,
  • utrata apetytu i utrata wagi,
  • zaburzenia snu,
  • poczucie winy i my┼Ťli o w┼éasnej bezwarto┼Ťciowo┼Ťci.

Aby zdiagnozowa─ç depresj─Ö zimow─ů, obni┼╝enie nastroju musi rozpocz─ů─ç si─Ö jesieni─ů/zim─ů, a objawy musz─ů ca┼ékowicie ust─ůpi─ç wiosn─ů/latem.

Do tego dochodz─ů ÔÇ×nietypoweÔÇŁ objawy depresyjne, kt├│re s─ů r├│wnie┼╝ typowe dla depresji zimowej:

  • zwi─Ökszona potrzeba snu (w przeciwie┼ästwie do zmniejszonego snu w ÔÇ×normalnejÔÇŁ depresji)
  • zwi─Ökszony apetyt, zw┼éaszcza na w─Öglowodany (produkty m─ůczne, makaron, s┼éodycze i p┼éatki zbo┼╝owe).

Pojawia si─Ö r├│wnie┼╝:

  • zmniejszona aktywno┼Ť─ç fizyczna,
  • senno┼Ť─ç w dzie┼ä,
  • wycofanie spo┼éeczne,
  • ni┼╝sza wydajno┼Ť─ç w miejscu pracy.

Miesi─ůce zimowe takie jak grudzie┼ä i w┼éa┼Ťnie stycze┼ä to najtrudniejszy okres dla wi─Ökszo┼Ťci ludzi. Pomimo do┼Ťwiadczania powy┼╝szych objaw├│w, osoby dotkni─Öte ┼éagodniejsz─ů depresj─ů zimow─ů, nie czuj─ů si─Ö chore i zazwyczaj nigdy nie szukaj─ů pomocy lub dopiero po latach. A to du┼╝y b┼é─ůd, bo czasami jeden najgorszy dzie┼ä w roku mo┼╝e przekszta┼éci─ç si─Ö w kilka depresyjnych tygodni lub miesi─Öcy.

Jak poprawić sobie nastrój w niebieski poniedziałek?

niebieski poniedziałek

Cho─ç mo┼╝e nie jest to naukowo udowodnione, pomys┼é dr Arnalla o ponurym poniedzia┼éku mo┼╝e mie─ç pewn─ů wag─Ö. Kr├│tsze dni i niskie temperatury mog─ů negatywnie wp┼éywa─ç na nastr├│j i prowadzi─ç do sezonowych zaburze┼ä afektywnych, ale mog─ů te┼╝ by─ç objawem przej┼Ťciowego smutku. Dlatego warto tego dnia, ale tak┼╝e i w ka┼╝dy inny dzie┼ä ni┼╝ Blue Monday, kiedy depresyjne nastroje przejmuj─ů nad Tob─ů kontrol─Ö, wykorzysta─ç poni┼╝sze wskaz├│wki.

  1. Wyjd┼║ na zewn─ůtrz i na ┼Ťwiat┼éo ÔÇô bez wzgl─Ödu na pogod─Ö! Niebieski poniedzia┼éek mo┼╝e by─ç zwi─ůzany z brakiem s┼éo┼äca i kr├│tkim dniem. Je┼Ťli pracujesz, po┼é─ůcz przerw─Ö na jedzenie ze spacerem, zr├│b zakupy w ci─ůgu dnia itp. Sp─Ödzaj weekendy na ┼Ťwie┼╝ym powietrzu. Je┼Ťli masz mo┼╝liwo┼Ť─ç, udaj si─Ö na ferie zimowe tam, gdzie jest du┼╝o s┼éo┼äca, chocia┼╝ urlop w g├│rach te┼╝ wyjdzie Ci na dobre.
  2. Zadbaj o aktywno┼Ť─ç fizyczn─ů. Mo┼╝e to by─ç sport po pracy lub w weekend, ale ┼╝ycie codzienne oferuje r├│wnie┼╝ wiele mo┼╝liwo┼Ťci: chocia┼╝by spacer w drodze do pracy, skorzystanie ze schod├│w zamiast z windy, czy po prostu zostawienie samochodu dwie ulice dalej, by pokona─ç nieco d┼éu┼╝sz─ů drog─Ö do sklepu, biura, domu itp.
  3. Zwalczaj smutek u┼Ťmiechem. Ju┼╝ samo podci─ůgni─Öcie k─ůcik├│w ust do g├│ry poprawia nastr├│j. Zaplanuj na Blue Monday co┼Ť, co poprawi Ci humor. Mo┼╝esz uda─ç si─Ö do teatru na spektakl komediowy, obejrze─ç w kinie komedi─Ö, uda─ç si─Ö na imprez─Ö karnawa┼éow─ů lub po prostu obejrze─ç co┼Ť ┼Ťmiesznego w domu. Zr├│b wszystko, co uwolni Twoje rezerwy dobrego nastroju.
  4. Wnie┼Ť kolorow─ů rado┼Ť─ç do swojego domu. Bukiet kwiat├│w, kolorowych obrus lub zas┼éony w letnich kolorach, kolorowe poszewki na poduszki i wszelkie inne barwne przedmioty pozytywnie wp┼éyn─ů na Tw├│j nastr├│j.
  5. W┼é─ůcz ulubion─ů muzyk─Ö, ta┼äcz do niej i ┼Ťpiewaj.
  6. Wypr├│buj jog─Ö lub pilates. Rozci─ůganie mi─Ö┼Ťni mo┼╝e wzmocni─ç Twoje cia┼éo i jednocze┼Ťnie uwolni wszystkie blokady, przynosz─ůc spok├│j umys┼éowi.
  7. O┼╝yw zapachami letnie wspomnienia. Mo┼╝esz to zrobi─ç z pomoc─ů aromatycznych ┼Ťwieczek lub olejk├│w eterycznych: cytryna orze┼║wia, pomara┼äcza pomo┼╝e poprawi─ç nastr├│j, a lawenda wspomo┼╝e w uspokojeniu sko┼éatanych nerw├│w.
  8. Podaruj sobie w niebieski poniedzia┼éek odrobin─Ö relaksu i odpr─Ö┼╝enia. We┼║ k─ůpiel, id┼║ na masa┼╝ lub um├│w si─Ö na wizyt─Ö u kosmetyczki.
  9. Odrobina s┼éodko┼Ťci nie zaszkodzi. Czekolada z wysok─ů zawarto┼Ťci─ů kakao poprawia nastr├│j bardziej ni┼╝ inne s┼éodycze, kt├│re zawieraj─ů tylko cukier. Jednak wraz z kolejnym spadkiem poziomu cukru we krwi, nastr├│j r├│wnie┼╝ spada, wi─Öc lepiej cieszy─ç si─Ö tylko odrobin─ů takiej przyjemno┼Ťci.
  10. Wykorzystaj czas na aktywno┼Ťci inne ni┼╝ latem. Je┼Ťli na dworze jest szaro i ponuro to dobra okazja na przyjemn─ů lektur─Ö, fajny film lub zorganizowanie wieczoru gier z przyjaci├│┼émi.

Jednocze┼Ťnie pami─Ötaj, ┼╝e nie mo┼╝esz wywiera─ç na siebie presji. Je┼Ťli nie masz ochoty robi─ç ┼╝adnej z tych rzeczy, nie r├│b tego! Zamiast tego zr├│b co┼Ť, co naprawd─Ö sprawia Ci przyjemno┼Ť─ç. Zawsze po poniedzia┼éku jest wtorek i to mo┼╝e by─ç o wiele lepszy dzie┼ä!

Pami─Ötaj r├│wnie┼╝, ┼╝e w ten najbardziej depresyjny dzie┼ä w roku nie jeste┼Ť sam i mo┼╝esz otrzyma─ç pomoc psychologa. Je┼Ťli czujesz, ┼╝e Blue Monday wp┼éynie na Tw├│j nastr├│j lub wiesz, ┼╝e tego dnia co roku do┼Ťwiadczasz mrocznych lub przygn─Öbionych uczu─ç, mo┼╝esz um├│wi─ç si─Ö na wizyt─Ö z psychologiem online, z kt├│rym wsp├│lnie przejdziesz ten trudny czas.

Chcesz by─ç na bie┼╝─ůco z naszymi artyku┼éami psychologicznymi?

Polub nas na Facebooku, a na pewno nic Ci─Ö nie ominie!

Udost─Öpnij wpis na Facebooku, aby pom├│c innym osobom!

zespół FAS

Zesp├│┼é FAS – co to jest? Objawy, leczenie

Spo┼╝ywanie alkoholu w czasie ci─ů┼╝y ma r├│┼╝norodny wp┼éyw na rozw├│j dziecka ÔÇô pod wzgl─Ödem biologicznym, psychologicznym …

przyjaźń damsko-męska

Przyjaźń damsko-męska

Przyja┼║┼ä mi─Ödzy m─Ö┼╝czyznami i kobietami wci─ů┼╝ jest dla wielu os├│b nie do pomy┼Ťlenia. To i tak przerodzi si─Ö w obustronn─ů …

baby blues

Baby blues ÔÇô co to? Jak sobie radzi─ç?

W┼éa┼Ťnie urodzi┼éa┼Ť swoje pi─Ökne, wyczekiwane, zdrowe dziecko. Powinna┼Ť si─Ö cieszy─ç, bo przecie┼╝ szcz─Ö┼Ťliwa jest …