Tiki są to nagłe, powtarzające się, stereotypowe czynności ruchowe, które obejmują odosobnione grupy mięśni najczęściej twarzy oraz wokalizacje (tiki głosowe). Wśród tików ruchowych i głosowych wyróżnia się tiki proste i złożone. Istnieją również tiki czuciowe, czyli nagłe niesprecyzowane odczucia zlokalizowane w jednej części ciała, zwykle poprzedzające tik ruchowy.

Początek choroby przypada na 2-15 rok życia. Większość pacjentów zaczyna od pojedynczego tiku w jednym umiejscowieniu. Najczęstszym objawem są: mruganie, potrząsanie głową, grymasy twarzy, rzadziej – tiki wokalne. Po kilku tygodniach, miesiącach tiki przenoszą się w inne miejsce lub pojawiają się nowe rodzaje tików. Po 3 miesiącach od pojawienia się choroby, większość pacjentów ma wieloogniskowe tiki ruchowe, a także wokalne.  Zwykle największe nasilenie choroby występuje po około 10 latach od jej początku. Objawy są wtedy nieprzewidywalne, mogą się zmieniać z tygodnia na tydzień. Z wiekiem tiki wykazują tendencję do stabilizacji na pewnym poziomie lub znikają.

Co robić kiedy pojawiają się tiki u dzieci?

  • Szukać pomocy u specjalisty – psychologa, psychoterapeuty.
  • Nie zwracać na dziecko uwagi w sytuacji, gdy tiki występują, natomiast obdarzać zainteresowaniem i uwagą, gdy tiki nie pojawiają się.
  • Nie traktować tików jako porażki.
  • Nie robić dziecku wyrzutów z powodu pojawiających się tików.
  • Nie karać za tiki.
  • Nie wyśmiewać.
  • Farmakoterapia – brana pod uwagę, gdy choroba tikowa znacznie utrudnia funkcjonowanie.
  • Tworzenie przyjaznego środowiska.
  • Ważne jest, aby dziecko nie uzyskiwało wtórnych korzyści z faktu choroby, bo w konsekwencji może to prowadzić do narastania objawów.
  • Ćwiczyć opóźnianie tików – po rozpoznaniu momentu zbliżania się tiku, ćwiczyć stopniowe wydłużanie czasu do wykonania tiku.

Należy pamiętać, że tiki nie są winą dziecka, nie można go za to karać!!!

W wypadku tików utrwalonych lub zespołu Tourette`a leczenie farmakologiczne rozpoczyna się wtedy, kiedy tiki przeszkadzają pacjentowi w normalnym życiu. Niestety wiele osób jest leczonych także dlatego, że ich objawy przeszkadzają rodzinie czy znajomym. Rodzice nie powinni się obwiniać i szukać przyczyn choroby we własnych zaniedbaniach. Takie zachowanie dorosłych może budzić w nich wstyd i negatywne emocje wobec dziecka i zwykle jest przyczyną opóźnienia w szukaniu pomocy specjalistycznej lub rezygnacji z niej, jeśli rozpoczyna się ona oskarżaniem rodziny o spowodowanie zaburzenia u dziecka.

Istnieje wiele programów redukujących objawy choroby tikowej m.in. jednym z najbardziej skutecznych uważany jest Behawioralny Program Terapii. Wymaga on jednak dużego zaangażowania ze strony rodziców i dziecka.

Monika Chrapińska-Krupa
psycholog dziecięcy, psychoterapeuta

Author Monika Chrapińska-Krupa

More posts by Monika Chrapińska-Krupa

All rights reserved Salient.