Blog

Monika Chrapińska-Krupa - Artykuły

Fobia społeczna u dziecka

Fobia społeczna u dziecka

Myślisz, że lęki to jedynie problemy osób dorosłych? Niekoniecznie. Czasami pojawia się również fobia społeczna u dziecka, często mylona z nieśmiałością. Czym przejawia się lęk społeczny u dzieci i na co zwrócić uwagę? Jak pomóc dziecku, które zmaga się z fobią społeczną? Poznaj odpowiedzi na nurtujące Cię pytania, których udzieli doświadczony psycholog dziecięcy Monika Chrapińska-Krupa.

Fobia społeczna – co to jest?

Fobia społeczna to rodzaj lęku i zaburzeń nerwicowych, które doprowadzają do unikania kontaktów społecznych. U podłoża problemów tkwi najczęściej lęk przed oceną innych ludzi, który jest niewspółmierny do sytuacji. Fobia społeczna u dziecka wpływa na jego codzienne funkcjonowanie – osoby takie, niezależnie od wieku, unikają tłumów i większych skupisk ludzkich, obawiają się chodzić do szkoły. Czym różni się fobia społeczna u dzieci od nieśmiałości? Osoba nieśmiała może unikać kontaktu z ludźmi ze względu na obawę przed negatywną oceną, natomiast dzieci cierpiące na fobię społeczną z góry zakładają, że zostaną ocenione w sposób negatywny. Są przekonane, że inne osoby stale je oceniają i że zostaną przez nie uznane za gorsze, mniej wartościowe. Fobia społeczna u dziecka pojawia się nawet w niewielkiej grupie znanych osób, a także podczas codziennych czynności

Przyczyny fobii społecznej u dzieci

Fobia społeczna określana jest także jako socjofobia lub nerwica społeczna. Może mieć różny charakter:

  • uogólniony, obejmujący wszystkie kontakty z ludźmi spoza kręgu najbliższej rodziny,
  • nieuogólniony – odnoszący się zazwyczaj do konkretnych sytuacji, na przykład wystąpień publicznych, kontaktów z płcią przeciwną.

Zazwyczaj fobia społeczna u dzieci pojawia się w okresie dojrzewania, zarówno u dziewcząt, jak i u chłopców. Jej źródła są różne – na jej pojawienie się wpływ mają czynniki:

  • genetyczne,
  • społeczne i kulturowe,
  • neurobiologiczne,
  • psychologiczne.

Najczęściej fobia społeczna u dzieci wynika z cech charakteru, a także nieufności do ludzi, która często związana jest z zachowaniem rodziców w stosunku do innych osób i relacją dziecka z rodzicami. Zdarza się także, że objawy fobii społecznej pojawiają się na skutek:

  • odrzucenia przez grupę rówieśniczą,
  • niskiej samooceny,
  • skłonności do depresji,
  • słabe umiejętności socjalizacji,
  • traumatyczne przeżycia.

Może okazać się również, że fobia społeczna u dziecka jest efektem nieprawidłowych myśli, wyobrażeń dotyczących spotykających go sytuacji. Wówczas konieczna może się okazać pomoc psychologa i terapia poznawczo-behawioralna.

Objawy fobii społecznej u dzieci

Jak rozpoznać objawy fobii społecznej u dzieci? Wbrew pozorom nie jest to łatwe, ponieważ lęk społeczny u dzieci często sprawia, że nasza pociecha jest bardzo nieśmiała, introwertyczna i unika kontaktu z innymi ludźmi, żyjąc we własnym świecie. Dzieci cierpiące na lęk społeczny są ciche, małomówne, wycofane, rzadko wychodzą z domu, unikają szkoły, a relacje często mogą nawiązywać przez internet. W trakcie kontaktu z innymi ludźmi dzieci cierpiące na fobię słoneczną są nerwowe i niepewne. Często pojawiają się niekontrolowane zmiany w mimice twarzy oraz objawy somatyczne, takie jak:

  • duszności,
  • drżenie rąk,
  • szybsze bicie serca,
  • nadmierna potliwość i czerwienienie się,
  • szumy w uszach,
  • jąkanie się i drżenie głosu,
  • ból brzucha, mdłości, biegunki.

Dziecko cierpiące na fobię społeczną może obawiać się głupiej odpowiedzi, tego, że się zaczerwieni lub będzie zwlekało z odpowiedzią. Z kolei nastolatek często myśli, że się kompromituje w grupie, że wszyscy go oceniają. Mogą występować także nieustanne analizy – nastolatek lub dziecko skupia się na tym, jak wygląda, jak mówi, jak się zachowuje, i nadmiernie kontroluje swoje zachowanie. Dlaczego trudno zauważyć objawy fobii społecznej u dzieci? Ponieważ najmłodsi często mają prawidłowe relacje z rodziną i kilkoma najbliższymi osobami.

Fobia społeczna u dzieci – leczenie. Jak pomóc dziecku z fobią społeczną?

Podejrzewasz, że fobia społeczna może dotyczyć Twojego dziecka i chcesz wiedzieć, jak mu pomóc? Najlepiej skonsultować się z doświadczonym psychologiem, który po rozmowie z rodzicem i dzieckiem będzie mógł postawić trafną diagnozę. Zazwyczaj leczenie fobii społecznej polega na połączeniu farmakoterapii i psychoterapii w nurcie poznawczo-behawioralnym. Badania pokazują, że ok. 60-80% pacjentów odczuwa poprawę po odbyciu terapii, a nawroty dotyczą ok. 10-20% pacjentów (dorosłych). Warto jednak unikać jedynie leczenia lekami pod okiem psychiatry, ponieważ po odstawieniu leków objawy fobii społecznej u dziecka mogą wrócić. W przypadku lżejszych postaci lepiej zdecydować się na psychoterapię, która pozwala zmienić sposób myślenia i uwolnić się od ciągłej analizy własnego zachowania i obawy przed oceną. Efekty leczenia można zauważyć na różnym etapie – część dzieci poczuje poprawę po kilku wizytach, a inni potrzebują w tym celu odbyć nawet kilka miesięcy psychoterapii.

Psychoterapia poznawczo-behawioralna a fobia społeczna

Leczenie fobii społecznej u dzieci i dorosłych opiera się na terapii poznawczo-behawioralnej, której celem jest wyuczenie nowych sposobów reagowania na napotkane sytuacje. Poprzez przypominanie i wyobrażanie sobie sytuacji wywołujących lęk pacjent jest w stanie wypracować nowe metody zachowania. Często stosuje się też desensytyzację, czyli planowe, stopniowe narażanie się na sytuacje stresowe, w ten sposób budując pewność siebie w kontaktach społecznych.

Psycholog dla dzieci z fobią społeczną

Jeśli poszukujesz psychologa dziecięcego w okolicach Warszawy, zapraszam do poradni psychologicznej Spokój w głowie w Kobyłce. Jestem dyplomowanym psychologiem dziecięcym z dużym doświadczeniem w leczeniu zaburzeń lękowych, w tym fobii społecznej u najmłodszych. Pomagam zdiagnozować problem, prowadzę również psychoterapię poznawczo-behawioralną. Zapewniam indywidualne podejście do każdego dziecka i dyskrecję, dopasowuję metody pracy do konkretnych potrzeb. Zapraszam do kontaktu telefonicznego i umawiania wizyt za pośrednictwem mojej strony internetowej.

jak rozwijać zainteresowania dziecka

Jak rozwijać zainteresowania dziecka?

Wielu rodziców zastanawia się, jak rozwijać zainteresowania dziecka. Jest to bardzo istotny aspekt, który ma duży wpływ …

jak odkleic dziecko od ekranu

Jak “odkleić” dziecko od ekranu?

Wraz z upowszechnieniem elektroniki i łatwiejszym dostępem do tabletów, telefonów, laptopów i telewizorów, coraz więcej …

złe oceny w szkole

Złe oceny w szkole

O tym, żeby dziecko dobrze się uczyło marzy wielu rodziców. Kiedy Twoja pociecha czerpie przyjemność z edukacji, a …